[No. 24-53 HR #15]
دسامبر 2024
- موضع UNHCR درباره‌ی بازگشت به جمهوری عربی سوریه، مورخ دسامبر 2024، پیوست است. این موضع جایگزین به‌روزرسانی ششم ملاحظات حمایت بین‌المللی از پناهندگانی که جمهوری عربی سوریه را ترک کرده‌اند، که در مارس 2021 منتشر شد، می‌شود و جای آن را می‌گیرد. چون وضعیت پیوسته در حال تغییر است، این رهنمود بنا به نیاز و با توجه به تغییرات سریع وضعیت، زود به‌روز خواهد شد.
بازگشت داوطلبانه
- سوریه در نقطه‌ی عطف مهمی قرار دارد که باید میان صلح و جنگ، ثبات و بی‌قانونی، بازسازی و ویرانی یکی را برگزیند. اکنون فرصتی معنادار فراهم شده است تا سوریه به‌سوی صلح پیش برود و مردمش بتوانند به کشور خود بازگردند. سال‌هاست UNHCR بر تقویت تلاش‌ها برای فراهم‌کردن شرایط مساعد برای بازگشت پناهندگان و مهاجران به خانه‌هایشان تأکید کرده است و وضعیت کنونی فرصت تازه‌ای در این باره باز می‌کند. همه باید این فرصت را از دست ندهند و فعالانه از آن بهره ببرند. برای این منظور، همه‌ی ذی‌نفعان باید اقدامات زیر را انجام دهند:
– دولت عملی سوریه موانع امنیتی، حقوقی و اداری تازه را بردارد یا برطرف کند،
– کشورهای کمک‌کننده در سراسر جوامعی که بازگشت‌کنندگان و پذیرندگان آن‌ها هستند و مناطق احتمالی بازگشت، کمک‌های بشردوستانه‌ی واقعی و حمایت بازسازی اولیه ارائه کنند،
– به UNHCR و نهادهای همکار اجازه دهند وضعیت بازگشت را در مرزها و مناطق بازگشت پایش کنند.
- هر کس حق دارد به کشوری که در آن متولد شده بازگردد. UNHCR آماده است اگر پناهندگان سوری که از وضعیت مبدأ یا مناطق جایگزین به‌خوبی آگاه‌اند بازگشت داوطلبانه را انتخاب کنند، از آن‌ها حمایت کند. اما با توجه به بحران بزرگ بشردوستانه در سوریه، سطح بالای آوارگی داخلی و تخریب و آسیب گسترده به مسکن و زیرساخت‌های ضروری، UNHCR در حال حاضر بازگشت داوطلبانه‌ی گسترده به سوریه را تسهیل نمی‌کند.
توقف بازگرداندن اجباری
- سوریه اکنون همچنان از حملات و خشونت، آوارگی داخلی گسترده، آلودگی ناشی از بقایای مواد منفجره، اقتصاد ویران‌شده و بحران جدی بشردوستانه رنج می‌برد. حتی پیش از وضعیت اخیر، بیش از 16 میلیون نفر به کمک بشردوستانه نیاز داشتند. همچنین مسکن، زیرساخت‌های ضروری و زمین‌های کشاورزی به‌شدت تخریب شده‌اند و در ده سال گذشته حقوق مسکن، زمین و دارایی به‌طور چشمگیری آسیب دیده و اختلافات پیچیده‌ی مالکیت پدید آمده است. با توجه به این زمینه، UNHCR در حال حاضر همچنان از همه‌ی کشورها می‌خواهد اتباع سوریه و کسانی را که زمانی در سوریه زندگی کرده‌اند، و حتی فلسطینیانی را که در سوریه زندگی می‌کردند، به‌اجبار به هیچ منطقه‌ای از سوریه بازنگردانند.
تعلیق صدور تصمیم‌های منفی درباره‌ی متقاضیان حمایت بین‌المللی سوری
-
UNHCR همچنین همچنان از همه‌ی کشورها می‌خواهد به غیرنظامیانی که سوریه را ترک می‌کنند اجازه‌ی ورود به قلمرو خود را بدهند، حق درخواست پناهندگی را تضمین کنند و همواره اصل منع بازگرداندن (اصلی که می‌گوید نباید کسی را به‌اجبار به کشور خودش بازگرداند) را محترم بشمارند.
-
گرچه خطر مرتبط با آزار و اذیت از سوی دولت سوریه از میان رفته است، خطرهای دیگر همچنان باقی هستند یا ممکن است بزرگ‌تر شوند. با توجه به تغییرات ناگهانی و نوسان وضعیت در سوریه، UNHCR در حال حاضر نمی‌تواند به بررسی‌کنندگان پناهندگی رهنمود مشخصی درباره‌ی نیاز سوری‌ها به حمایت بین‌المللی ارائه کند. UNHCR وضعیت را از نزدیک پایش می‌کند و هر زمان که وضعیت اجازه دهد رهنمود مشخص‌تری ارائه خواهد کرد. با توجه به نامطمئن‌بودن وضعیت کنونی سوریه، UNHCR از همه‌ی کشورها می‌خواهد صدور تصمیم منفی درباره‌ی درخواست حمایت بین‌المللی اتباع سوریه یا افراد بدون تابعیتی را که زمانی در سوریه زندگی کرده‌اند، به‌طور موقت متوقف کنند. این تعلیق تصمیم‌های منفی باید تا زمانی ادامه یابد که وضعیت سوریه تثبیت شود و اطلاعات قابل‌اعتماد درباره‌ی وضعیت امنیتی و حقوق بشر فراهم شود تا بتوان نیاز به اعطای جایگاه پناهندگی به هر متقاضی را به‌طور کامل ارزیابی کرد.
-
UNHCR اکنون بر این باور است که شرایط پایان‌دادن به جایگاه پناهندگی برای بهره‌مندان از حمایت بین‌المللی که از سوریه آمده‌اند فراهم نشده است.
UNHCR دسامبر 2024