در 3 مه، چند رسانهی داخلی بر پایهی این واقعیت که 76 پناهندهی یمنی یکجا وارد کشور شدهاند گزارش منتشر کردند. در این گزارشها برای پناهندگان یمنی عباراتی مانند «مشکوکاند و زیر نظر گرفته شدهاند» و «کشور اسلامی» به کار رفت که میتواند پیشداوری برانگیزد. اما این کار وضعیت کسانی را که سه سال است جنگ داخلی را تجربه میکنند نادیده میگیرد، و چنین گزارشدهی آشکارا جانبدارانهای با رویکرد روزنامهنگارانی که باید عینیت را در اولویت نخست ارزشها قرار دهند نیز ناسازگار است. از این رو برای محکوم کردن آن و جلب توجه، بیانیهای منتشر کردیم.
یمنیهایی که از بدترین بحران گریختهاند به حمایت نیاز دارند، نه به سوءظن
– ادارهی مهاجرت جِجو و رسانهها که پیشداوری و نفرت نسبت به پناهندگان دامن میزنند باید بیدار شوند و نقش خود را در حمایت از پناهندگان ایفا کنند
در 3 مه گذشته، چند رسانهی داخلی، از جمله خبرگزاری یونهاپ [1]، سئول شینمون [2]، نیوز وان [3] و صدای جِجو [4]، گزارش دادند که یمنیها بهطور گسترده وارد جزیرهی جِجو شده و درخواست پناهندگی دادهاند. چکیدهی گزارش چنین است: در جِجو که ورود بدون ویزا به آن ممکن است، موارد درخواست پناهندگی خارجیها رو به افزایش است و تا آوریل امسال 369 نفر درخواست پناهندگی دادهاند که 90 نفر آنان یمنیاند، و بهویژه در 2 مه، 76 یمنی یکجا از مالزی وارد شدند و «گمان میرود برای درخواست پناهندگی و مقاصد اقامت به جِجو آمده باشند و ادارهی مهاجرت آنان را زیر نظر دارد». در پایان گزارش آمده است که در جِجو از سال 2014 هر سال حدود 300 درخواست پناهندگی ثبت شده اما فقط 1 نفر بهعنوان پناهنده شناخته شده است.
ما اینکه ادارهی مهاجرت جِجو دربارهی یمنیها گفته است «مشکوکایم و زیر نظر داریم» را محکوم میکنیم، با آنکه درخواست پناهندگی یمنیها جرم نیست. ادارهی مهاجرت جِجو افزون بر این با ارائهی این اطلاعات که تا کنون در جِجو فقط 1 نفر پناهنده شناخته شده است، این پیشداوری را پدید آورد که یمنیهای واردشدهی این بار نیز پناهنده نیستند و «پناهندهی قلابی»ای هستند که میخواهند درخواست پناهندگی بدهند.
رسانهها نهتنها این پیشداوری ادارهی مهاجرت جِجو را همانطور که بود بازتاب دادند و منتقل کردند، بلکه یک گام فراتر رفتند و به نفرت از پناهندگان و ایجاد ترس کمک کردند. بهویژه سئول شینمون عبارت «یمنِ کشور اسلامی» را به کار برد؛ با تأکید بر «کشور اسلامی» بودن از میان چهرههای گوناگون یمن، شایعهی بیپایهی «پناهندگان قلابی مسلمانِ تروریست بالقوه بهتعداد زیاد به کره هجوم آوردهاند» را از طریق رسانه دوباره گسترش داد.
در زمانی که شمار متقاضیان پناهندگی از کشوری خاص افزایش یافته است، نخستین کاری که باید بکنیم نه تحریف نیت آنان و سوءظن به آنان، بلکه بررسی تغییر اوضاع آن کشور است. وضعیت یمن، که بیش از سه سال است جنگ داخلی در آن در میان بیتوجهی جامعهی بینالمللی ادامه دارد، به سوی «بزرگترین فاجعهی قرن بیستویکم» میرود.
[5] در مارس 2015 عربستان سعودی برای جلوگیری از گسترش نیروی شورشیان شیعهی حوثی یمن که با ایران دوستانهاند، عملیات نظامی با حملات هوایی از طریق ائتلاف عربی و نیروی زمینی را در یمن آغاز کرد. اما مقاومت سرسختانهی شورشیان حوثی با حمایت دولت ایران و درگیریهای درهمآمیخته با القاعدهی شبهجزیرهی عربستان (AQAP)، دولت اسلامی (IS) و مانند آنها، بدترین خونریزی را ادامه میدهد. در این سه سال بر اثر بمباران و درگیری و مانند آن در یمن 10 هزار نفر کشته شدهاند، حدود 2 هزار نفر بر اثر وبا مردهاند و 20 میلیون نفر، یعنی 70 درصد جمعیت، در وضعیتی هستند که نمیتوانند غذای خود را تأمین کنند. در نتیجه 190 هزار نفر یمن را ترک کردهاند و کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) یمن را کشوری در وضعیت اضطراری تعیین کرده است.
[6]
در نهایت، واکنش معقول این است که بپنداریم وضعیت یمن وخیمتر شده، شمار بیشتری پناهنده پدید میآید و در این زمینه شمار بیشتری از یمنیها از دولت کره درخواست حمایت میکنند. در واقع در کانادا که در حمایت از پناهندگان پیشرو است، از ژوئن سال گذشته با توجه به وخامت جدی اوضاع ملی یمن، روندی شتابیافته که برای متقاضیان پناهندگی از کشورهای دارای وضعیت جدی به کار میرود، دربارهی متقاضیان پناهندگی یمنی نیز اجرا میشود.
[7]
ما از ادارهی مهاجرت جِجو میخواهیم که بهجای سوءظن به افزایش ناگهانی ورود و درخواست پناهندگی یمنیها، اوضاع ملی یمن را درست بشناسد و از آنان بهدرستی حمایت کند. همچنین به رسانههایی که این پیشداوری را که پناهندگانِ درخواستکنندهی پناه از وضعیتی اسفناک «پناهندهی قلابی»اند تثبیت میکنند و ترس و نفرت بیپایه نسبت به پناهندگان دامن میزنند، بهشدت هشدار میدهیم. 76 یمنیِ آمده به کره در 3 مه فقط 0.04 درصد از 190 هزار پناهندهاند. جلوگیری از اینکه کسانی که بیش از هر زمان به حمایت جامعهی بینالمللی نیاز دارند در کره بر اثر پیشداوری و بررسی ناعادلانهی پناهندگی رنج ببرند، حداقل اقدامی است که میتوانیم برای صلح آغاز کنیم.
2018. 5. 4.
공익법센터 어필, 공익인권법재단 공감, 난민인권센터, 아시아평화를 향한 이주 MAP, 이주민지원공익센터 감동
[1] خبرگزاری یونهاپ، «چرا به جِجو؟ ورود گستردهی یمنیهای خاورمیانه… افزایش ناگهانی متقاضیان پناهندگی» (3 مه 2018) http://www.yonhapnews.co.kr/local/2018/05/03/0810010000AKR20180503082700056.HTML
[2] سئول شینمون، «دلیل شلوغی یمنیها در جزیرهی جِجو را که بررسی کردیم… “افزایش ناگهانی متقاضیان پناهندگی”» (3 مه 2018) http://www.seoul.co.kr/news/newsView.php?id=20180503500083&wlog_tag3=naver
[3] نیوز وان، «افزایش ناگهانی درخواست پناهندگی یمنیها در جِجو… 90 نفر از 168 بازدیدکنندهی امسال» (3 مه 2018) http://news1.kr/articles/?3308212
[4] صدای جِجو، «سفر دستهجمعی 76 یمنی خاورمیانه به جِجو، “نگاهها به اینکه درخواست پناهندگی میدهند یا نه”» (3 مه 2018) http://www.jejusori.net/?mod=news&act=articleView&idxno=204081&sc_code=&page=&total=
[5] خبرگزاری یونهاپ، «“بزرگترین فاجعهی قرن بیستویکم” سومین سال جنگ داخلی یمن… بدترین بحران بیپایان» (26 مارس 2018) http://www.yonhapnews.co.kr/bulletin/2018/03/26/0200000000AKR20180326013151009.HTML
[6]http://www.unhcr.org/yemen-emergency.html
[7] روند شتابیافته (expedited process) برای متقاضیان پناهندگی اهل سوریه، بروندی، عراق، اریتره و افغانستان اجرا میشد و از ژوئن 2017 به متقاضیان پناهندگی اهل مصر و یمن نیز گسترش یافت. CBC، «’Win-win situation’: Expedited refugee claim process clears cases without hearings»، (3 نوامبر 2017) http://www.cbc.ca/news/canada/manitoba/win-win-situation-expedited-refugee-claim-process-clears-cases-without-hearings-1.4381197