COVID-19 ဗိုင်းရပ်စ် ပျံ့နှံ့မှုကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံး အကျပ်အတည်း ကြုံနေရသည်။ ပြည်တွင်း ကူးစက်ခံရသူအရေအတွက် တိုးလာမှု ယာယီ နှေးကွေးလာသည့် ပုံစံရှိသော်လည်း မြို့တော်ဒေသတွင် အသေးစား အစုလိုက်ကူးစက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသောကြောင့် နောက်ပိုင်း အခြေအနေ မည်သို့ပြောင်းလဲမည်ကို မည်သူမျှ မသိနိုင်ပါ။
အထူးသဖြင့် ပြည်တွင်းရှိ အကြီးဆုံး နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းဖြစ်သည့် ဟွာစောင် နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း (Hwaseong Immigration Detention Center) ကဲ့သို့ စုပေါင်းထိန်းသိမ်းရေး အဆောက်အအုံများတွင် တစ်ခုတည်းသော ကူးစက်ခံရသူ ဖြစ်ပေါ်လာလျှင်ပင် အဆောက်အအုံတစ်ခုလုံးသို့ ကူးစက်မှု ချက်ချင်း ပျံ့နှံ့နိုင်သဖြင့် စိုးရိမ်မှု ကြီးမားသည်။ ထို့ကြောင့် ဟွာစောင် နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းအပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း သုံးခုစလုံးသည် ပြင်ပလူများ လာရောက်တွေ့ဆုံခြင်းကို လုံးဝ တားမြစ်ခြင်းစသည့် အစီအမံများ ချမှတ်ထားသည်။
သို့သော် ပြင်ပလူများ လာရောက်တွေ့ဆုံခြင်း ရပ်ဆိုင်းထားခြင်း သို့မဟုတ် နှာခေါင်းစည်း ပေးအပ်ခြင်းကဲ့သို့ ယခုအထိ သိရှိထားသည့် အစီအမံများသာဖြင့် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်၏ လျင်မြန်သော ပျံ့နှံ့မှုကို သင့်လျော်စွာ တုံ့ပြန်နိုင်မည်လားဟု စိုးရိမ်ရသည်မှာလည်း အမှန်ပင် ဖြစ်သည်။ ပြင်ပမှ လာရောက်တွေ့ဆုံသူများ မလာရောက်သော်လည်း နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွင် အလုပ်လုပ်သော ဝန်ထမ်းများသည် နေ့စဉ် အလုပ်သွားလာရင်း ပြင်ပလူများနှင့် ထိတွေ့နေကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွင် လူသိများသည့်အတိုင်း ဆရာဝန် တစ်ဦးတည်းသာရှိပြီး ဆေးကုသရေး အခြေခံအဆောက်အအုံမှာ ညံ့ဖျင်းသည့် အခြေအနေ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ထိန်းသိမ်းခံ နိုင်ငံခြားသားများအနက် ကာလကြာရှည် ချုပ်နှောင်ခံရမှုကြောင့် ကျန်းမာရေး ဆိုးရွားလာသူများ သို့မဟုတ် နာတာရှည်ရောဂါ ရှိသူများ များစွာရှိသည်ဟု သိရှိသည်။ ထိုသို့သော အခြေအနေတွင် စခန်းအတွင်း ကူးစက်မှုဖြစ်ပေါ်လျှင် ထိခိုက်မှုသည် ပုံမှန်အခြေအနေထက် ပိုမိုပြင်းထန်နိုင်သည်။ ယခင်နှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဟွာစောင် နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွင် သေဆုံးခဲ့သော နိုင်ငံခြားသားတစ်ဦးသည်လည်း တစ်နှစ်ခန့် ကာလကြာရှည် ချုပ်နှောင်ခံရပြီးနောက် နာတာရှည်ရောဂါ ရုတ်တရက် ဆိုးရွားလာကာ သေဆုံးခဲ့ဖူးသည်။
ထို့ကြောင့် နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းကဲ့သို့ စုပေါင်းချုပ်နှောင်ရေး အဆောက်အအုံများတွင် အထူးသဖြင့် ပိုမိုတင်းကျပ်သော ကူးစက်ရောဂါ ကာကွယ်ရေး အစီအမံများ ချမှတ်ရမည်။ ပထမဦးစွာ လက်ရှိ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး အာဏာပိုင်များသည် မှတ်ပုံမတင်ထားသော နိုင်ငံခြားသားများအပေါ် ဖမ်းဆီးမှုကို လျှော့ချပြီး နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွင် ထိန်းသိမ်းခံရသူ အရေအတွက်ကို အနည်းဆုံးဖြစ်စေရန် ကြိုးစားနေခြင်းကိုယ်တိုင်ကို အပြုသဘောဖြင့် အကဲဖြတ်သည်။
သို့သော် ရဲဖမ်းဆီးမှု သို့မဟုတ် ပြုပြင်ရေးအဆောက်အအုံမှ လွှဲပြောင်းပေးမှု စသည့် အကြောင်းများကြောင့် နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းသို့ ရောက်ရှိလာသော နိုင်ငံခြားသားများ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ အများစုမှာ ယာဉ်စည်းကမ်းချိုးဖောက်မှုကဲ့သို့ သေးငယ်သော ဥပဒေချိုးဖောက်မှုကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရသူများ သို့မဟုတ် ပြစ်ဒဏ်ကျခံပြီးနောက် အတင်းအဓမ္မ နှင်ထုတ်ခံရမည့်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရကာ ရောက်လာသူများ ဖြစ်သည်။ ထိုကိစ္စများတွင် လုံးဝ မလွဲမရှောင်သာသည့် ကိစ္စမှအပ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ အတင်းအဓမ္မ နှင်ထုတ်ခြင်း အမိန့်ထုတ်ပြီး နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းသို့ ပို့မည့်အစား ထွက်ခွာရန် အမိန့် (departure order) ထုတ်ကာ ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒဖြင့် ထွက်ခွာစေရန် လမ်းညွှန်နိုင်သည်။ မီဒီယာများတွင်လည်း ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း မကြာသေးမီက ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒဖြင့် ထွက်ခွာလိုသော နိုင်ငံခြားသားများ များစွာ တိုးလာသည့် အခြေအနေတွင် ယခုအထိကဲ့သို့ အတင်းအဓမ္မ နှင်ထုတ်ခြင်း အမိန့်ကို အလွန်အကျွံ မထုတ်ဘဲ၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဥပဒေအရ ထွက်ခွာရန် အကြံပြုခြင်း သို့မဟုတ် ထွက်ခွာရန် အမိန့်ကို ဦးစားပေး စဉ်းစားသည့် လက်တွေ့အလေ့အထကို ထူထောင်ခြင်းသည် သင့်တော်သည်။
ထိုသို့ပြုလုပ်သော်လည်း ကျန်ရှိနေသည့် ပြဿနာမှာ ယခုချက်ချင်း မိမိနိုင်ငံသို့ ပြန်၍မရသည့် အခြေအနေရှိသော ကာလကြာရှည် ထိန်းသိမ်းခံ နိုင်ငံခြားသားများ ဖြစ်သည်။
အများစုမှာ ခိုလှုံခွင့်လျှောက်ထားသူများ ဖြစ်ပြီး လုပ်ခလစာမပေးမှု စသည့် အခွင့်အရေး ကုစားမှု မရရှိသူများလည်း ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ယာယီအားဖြင့် ပြန်ပို့၍မရနိုင်သူများ ဖြစ်သောကြောင့် ကာလတိုထိန်းသိမ်းမှုကို ရှေ့ပြေးယူဆချက်ထားသည့် နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း၏ လည်ပတ်ရည်ရွယ်ချက်နှင့် မကိုက်ညီသူများ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်တွင်းပြည်ပ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အဖွဲ့များက ကာလကန့်သတ်ချက်မရှိသော ကာလရှည် ချုပ်နှောင်မှုကို ဆက်လက် ပြဿနာတင်ပြခံနေရသည့် အချိန်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ၎င်းတို့သည် တရားရုံးစီရင်ချက်ဖြင့် ပြစ်ဒဏ်အတည်ပြုခံရသော ရာဇဝတ်ကျူးလွန်သူများလည်း မဟုတ်သောကြောင့် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာပိုင်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုတည်းဖြင့်ပင် မည်သည့်အချိန်တွင်မဆို လွှတ်ပေးနိုင်သည်။ အမှန်တွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေ (Immigration Act) က အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာပိုင်အနေဖြင့် ကိုယ်ပိုင်အာဏာဖြင့်ပင် ထိန်းသိမ်းခံ နိုင်ငံခြားသား၏ ထိန်းသိမ်းမှုကို ယာယီဖြေလွှတ်နိုင်ရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
(ပုဒ်မ 65) ထို့ပြင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေသည် သုံးလတစ်ကြိမ် တရားရေးဝန်ကြီး၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းမှုကို ဖြေလွှတ်နိုင်ရန်၊ အတင်းအဓမ္မ နှင်ထုတ်ခံရသူကို အခြားနိုင်ငံမှ ဝင်ခွင့်ငြင်းပယ်ခံရခြင်း စသည့် အကြောင်းကြောင့် ပြန်ပို့၍မရကြောင်း ထင်ရှားသည့်အခါ ထိန်းသိမ်းမှုကို ဖြေလွှတ်ရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
(ပုဒ်မ 63)
ထို့ပြင် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနကိုယ်တိုင်လည်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားသည့်အတိုင်း ၎င်းတို့၏ အရေအတွက်သည် များပြားခြင်းလည်း မဟုတ်ပါ။ သုံးလကျော် ကာလရှည် ထိန်းသိမ်းခံ နိုင်ငံခြားသားမှာ ယခုအချိန်တွင် 30 ဦးခန့်ရှိသည်ဟု သိရှိသည်။ ယခုကဲ့သို့ အခြေအနေတွင် ၎င်းတို့ကို နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွင် ချုပ်နှောင်ထားရန်အတွက် နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းကို လည်ပတ်နေခြင်းသည် အန္တရာယ်ရှိရုံသာမက အုပ်ချုပ်ရေးစွမ်းအား ဖြုန်းတီးမှု ဖြစ်သည်။
ဤအကြောင်းများကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းအတွင်း COVID-19 ကူးစက်မှု ပျံ့နှံ့ခြင်းကို တားဆီးရန် ယခုချက်ချင်း အောက်ပါအစီအမံများကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် အစိုးရအာဏာပိုင်များအား တောင်းဆိုသည်။
အစိုးရဝန်ထမ်းများ၏ အစီရင်ခံရမည့်တာဝန်နှင့် လွှဲပြောင်းပေးရမည့်တာဝန်ကို ကင်းလွတ်ခွင့်ပေးကာ နိုင်ငံခြားသားသည် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေကို ချိုးဖောက်ထားသည့် ကိစ္စဖြစ်စေကာမူ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး အာဏာပိုင်များထံ လွှဲပြောင်းခံရပြီး နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းသို့ ရောက်ရှိသည့် ကိစ္စကို အနည်းဆုံးဖြစ်စေပါ။
လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး အာဏာပိုင်များသည် စက်ရုပ်ပမာ အလွန်အကျွံ ထုတ်ပေးခဲ့သော အတင်းအဓမ္မ နှင်ထုတ်ခြင်း အမိန့်အစား ထွက်ခွာရန် အကြံပြုခြင်း သို့မဟုတ် ထွက်ခွာရန် အမိန့်ကို တက်ကြွစွာ အသုံးပြုကာ နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွင် ထိန်းသိမ်းခံရသော နိုင်ငံခြားသားကို အနည်းဆုံးဖြစ်စေပါ။
ယခုချက်ချင်း ပြန်ပို့ရန် ခက်ခဲသော ကာလကြာရှည် ထိန်းသိမ်းခံ နိုင်ငံခြားသားများသည် အထူးထိခိုက်လွယ်သော အခြေအနေတွင် ရှိသောကြောင့် တစ်ဦးချင်း လျှောက်ထားမှုကို မစောင့်ဘဲ ကိုယ်ပိုင်အာဏာဖြင့် ထိန်းသိမ်းမှုကို ယာယီဖြေလွှတ်ပေးပါ။
အခြေခံအားဖြင့်မူ COVID-19 ကပ်ရောဂါ ပြီးဆုံးသည်အထိပင်ဖြစ်စေ နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း၏ လည်ပတ်မှုကို လုံးဝရပ်ဆိုင်းရန် တိုက်တွန်းသည်။
နိုင်ငံအဆင့် အကျပ်အတည်းကို ရင်ဆိုင်နေရသည့် ယခုအခြေအနေသည် ယခင်အုပ်ချုပ်ရေးလေ့ကျင့်မှု သို့မဟုတ် အလေ့အထ နည်းလမ်းများဖြင့် ကျော်လွှားရန် ခက်ခဲသည့်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းသည် အထူးသဖြင့် ပိတ်ဆို့ထားသော စုပေါင်းထိန်းသိမ်းရေး အဆောက်အအုံဖြစ်သည့် သဘောသဘာဝကြောင့် ယခုအထိ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု အငြင်းပွားမှုများ မပြတ်ခဲ့ပြီး၊ ညံ့ဖျင်းသော ချုပ်နှောင်ရေးပတ်ဝန်းကျင်ကြောင့် ထိန်းသိမ်းခံ နိုင်ငံခြားသားများ၏ ကိုယ်ခံအားစွမ်းရည်သည် ပုံမှန်လူများထက် အားနည်းနေရမည်သာ ဖြစ်သည်။ ထိန်းသိမ်းခံ နိုင်ငံခြားသားများ အစုလိုက်ကူးစက်မှုကို ကာကွယ်ရန်နှင့် COVID-19 ဗိုင်းရပ်စ် ပျံ့နှံ့မှု ပြီးဆုံးစေရန် ကြိုတင်ကြိုးပမ်းလျက် တက်ကြွစွာ ကျွန်ုပ်တို့၏ အနည်းဆုံး တောင်းဆိုချက်များကို စိစစ်ကာ လက်ခံရန် တိုက်တွန်းသည်။
2020 ခုနှစ် မတ်လ 19 ရက်
난민인권네트워크(공익법센터 어필, 공익변호사와 함께하는 동행, 공익사단법인 정, 공익인권법재단 공감, 공익인권센터 드림(DREAM), 광주이주민건강센터, 국제난민지원단체 피난처, 글로벌호프, 난민인권센터, 동두천난민공동체, 사단법인 두루, 순천이주민지원센터, 아시아의 친구들, 아시아평화를향한이주MAP, 이주여성을위한문화경제공동체 에코팜므, 이주민지원공익센터 감동, 의정부 EXODUS, 이주민센터친구, 천주교 제주교구 이주사목센터 나오미, 재단법인 동천, 제주평화인권연구소 왓, 파주 EXODUS, 한국이주인권센터, 휴먼아시아), 난민과함께공동행동, 외국인이주•노동운동협의회(부천이주노동복지센터, (사)한국이주민건강협회 희망의친구들, (사)한국이주여성인권센터, 서울외국인노동자센터, 아산이주노동자센터, 아시아인권문화연대, 남양주시외국인복지센터, 순천이주민지원센터, 외국인이주노동자인권을위한모임, (사)모두를위한이주인권문화센터, 원불교서울외국인센터, 의정부EXODUS, 인천외국인노동자센터, 파주이주노동자센터 샬롬의집, 포천나눔의집, 함께하는공동체), 이주노동자 차별철폐와 인권•노동권 실현을 위한 공동행동(건강권실현을위한보건의료단체연합, 경기이주공대위, 김포이웃살이, 공익인권법재단 공감, 구속노동자후원회, 노동당, 노동사회과학연구소, 노동전선, 노동자연대, 녹색당, 대한불교조계종사회노동위원회, 문화연대, 민주사회를위한변호사모임노동위원회, 민주주의법학연구회, 민주평등사회를 위한 전국교수연구자협의회, 사회변혁노동자당, 사회진보연대, 이주노동자노동조합(MTU), (사)이주노동희망센터, 이주노동자운동후원회, 이주민방송(MWTV), 이주민센터 친구, 전국민주노동조합총연맹, 전국불안정노동철폐연대, 전국빈민연합, 전국철거민연합, 전국학생행진, 정의당, 지구인의정류장, 천주교인권위원회, 필리핀공동체카사마코, (사)한국불교종단협의회인권위원회, 한국비정규노동센터), 이주인권연대 (경산(경북)이주노동자센터, 경주이주노동자센터, 아시아의 창, 울산이주민센터, 이주민과 함께, 이주민노동인권센터, 이주와 인권연구소, 지구인의 정류장, 천안모이세, 한국이주인권센터)