ဒုက္ခသည်လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် ဆက်ဆံမှုတွင် အစိုးရသည် ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းကို အကောင်အထည်ဖော်ပြီး လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုကို ဖြေရှင်းရန် အစီအမံများ ချမှတ်ပါ
-
သမ္မတအိမ်တော် (Cheong Wa Dae) နှင့် တရားရေးဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Justice) တို့သည် ယနေ့ (8/1) နံနက် 11 နာရီ 50 မိနစ်တွင် ‘ဒုက္ခသည်ဥပဒေ၊ ဗီဇာမလိုဘဲ ဝင်ခွင့်နှင့် ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားခွင့် ခွင့်ပြုချက်ကို ဖျက်သိမ်းရန်’ အသနားခံစာအပေါ် အဖြေကို ထုတ်ပြန်သည့် သတင်းထုတ်ပြန်ချက်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ သမ္မတအိမ်တော်သည် အဖြေတွင် ဒုက္ခသည်များကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် နိုင်ငံတကာတာဝန်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသော်လည်း ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအတွက် ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူများ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အတည်ပြုစစ်ဆေးမှုကို တင်းကျပ်မည်ဟုလည်းကောင်း၊ ဒုက္ခသည်စနစ်ကို အလွဲသုံးစားလုပ်သည့် လျှောက်ထားသူများကို တရားဝင် ဒုက္ခသည်စစ်ဆေးမှု လုပ်ငန်းစဉ်သို့ မလွှဲပြောင်းတော့ဘဲ ထားမည်ဟုလည်းကောင်း၊ ဒုက္ခသည်စစ်ဆေးမှုကို လျင်မြန်စေရန် စစ်ဆေးရေးဝန်ထမ်း အင်အားကို တိုးမြှင့်ပြီး ဒုက္ခသည်ဆုံးဖြတ်ရေးအဖွဲ့ (refugee tribunal) အသစ်ဖွဲ့စည်းမည်ဟုလည်းကောင်း ဖြေကြားခဲ့သည်။ ဒုက္ခသည်ကွန်ရက်နှင့် ဂျေဂျူးကျွန်း ဒုက္ခသည်လူ့အခွင့်အရေးအတွက် ပြည်သူ့ကော်မတီသည် အစိုးရ၏ ဤသို့ ပေါ့ဆသော အစီအမံများအပေါ် ပြင်းထန်စွာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို ဖော်ပြပြီး ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းကို အကောင်အထည်ဖော်ကာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုကို ကျော်လွှားသည့် ဦးတည်ချက်ဖြင့် ဒုက္ခသည်မူဝါဒကို ချမှတ်ရန် အစိုးရအား ပြင်းထန်စွာ တောင်းဆိုသည်။
-
ဦးစွာ၊ ဒုက္ခသည်များကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု လက်ရှိတွင် သင့်တင့်စွာ မလုပ်ဆောင်နိုင်သေးဟူသော သမ္မတအိမ်တော်နှင့် တရားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ကိုရီးယား၏ ဒုက္ခသည်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုအဆင့်ဆိုင်ရာ အမြင်သည် အောက်ပါအတိုင်း သင့်လျော်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ ပျမ်းမျှ ဒုက္ခသည်ကာကွယ်မှုနှုန်းသည် 38% ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ပျမ်းမျှ ဒုက္ခသည်ကာကွယ်မှုနှုန်းသည် 50% ဖြစ်သည်။ ကိုရီးယား၏ GDP နှင့် နှစ်ဆ၊ ဧရိယာ သုံးဆ၊ လူဦးရေ နှစ်ဆရှိသည့် ဂျာမနီသည် လွန်ခဲ့သော ငါးနှစ်အတွင်း ဒုက္ခသည် တစ်သန်းနီးပါးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့ပြီး ကျွန်ုပ်တို့ထက် 200 ဆ ပိုမိုများပြားသော ဒုက္ခသည်များကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နေသော်လည်း ကိုရီးယားသည် လက်ရှိတွင် စုစုပေါင်း 849 ဦးကိုသာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နေပြီး ဒုက္ခသည်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုမှုနှုန်း 4% သာရှိသဖြင့် လူဦးရေ 1,000 လျှင် ဒုက္ခသည်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု အရေအတွက်အရ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် 193 နိုင်ငံ (ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်း အဖွဲ့ဝင် 142 နိုင်ငံ) အနက် 139 ဆုံးနေရာတွင်ရှိပြီး OECD 35 နိုင်ငံအနက် 34 ဆုံးနေရာတွင် ရှိသည်။
-
ကိုရီးယား၏ ဒုက္ခသည်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုအဆင့်သည် ဤသို့ဖြစ်နေလျှင် သမ္မတအိမ်တော်နှင့် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနတို့က “ဒုက္ခသည်ဥပဒေကို ဖျက်သိမ်းရန် သို့မဟုတ် ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းမှ ရုပ်သိမ်းရန်မှာ လက်တွေ့တွင် ခက်ခဲသည်”၊ “ကျွန်ုပ်တို့၏ အခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီသော ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သည့် ဒုက္ခသည်မူဝါဒ လိုအပ်သည်”၊ “အနောက်နိုင်ငံများ၏ ဆိုးကျိုးများကို သင်ခန်းစာယူမည်” စသည့် အထွေထွေ ရပ်တည်ချက်များကို ထုတ်ပြန်ခြင်းသည် အလွန်ပေါ့ဆပြီး မသင့်လျော်သော အလုပ်ဖြစ်သည်။
-
ကိုရီးယားအစိုးရက 1992 ခုနှစ်တွင် အတည်ပြုခဲ့သော ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းသည် ဥပဒေအရ စည်းနှောင်မှုရှိသော စံနှုန်းဖြစ်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ 6 အပိုဒ်ခွဲ 1 အရ ပြည်တွင်းဥပဒေနှင့် တူညီသော အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဥပဒေကို အကောင်အထည်ဖော်သော အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သည့် သမ္မတအိမ်တော်နှင့် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနတို့၏ ရပ်တည်ချက်သည် ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းကို မည်သို့ ထိထိရောက်ရောက် အကောင်အထည်ဖော်မည်ဆိုသည်ကို ဦးစားပေးသင့်သည်။ သို့သော် ဒုက္ခသည်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသည့် လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် ဒုက္ခသည်များ၏ အခွင့်အရေးနှင့် ပတ်သက်၍ အထက်ပါ ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်း၏ စာသား၊ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ရည်မှန်းချက်ကို မထင်ဟပ်သလောက်ပင် ဖြစ်နေသည်။
-
ကိုရီးယားတွင် ဒုက္ခသည်အဆင့်ကို လျှောက်ထားသူများအား အသိအမှတ်ပြုစစ်ဆေးရာတွင် လွတ်လပ်မှု၊ ကျွမ်းကျင်မှု၊ လျင်မြန်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မရှိကြောင်း အကြိမ်ကြိမ်ထောက်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ယခုအဖြေတွင် သမ္မတအိမ်တော်က “မလုံလောက်သော စစ်ဆေးရေးဝန်ထမ်းနှင့် စကားပြန်ကျွမ်းကျင်သူများကို တိုးမြှင့်ပြီး နိုင်ငံအခြေအနေအချက်အလက်များ စုဆောင်းသည့် အထူးကျွမ်းကျင်ဝန်ထမ်းများကို တိုးချဲ့မည်” ဟု ဆိုခြင်းသည်လည်း ဤပြဿနာကို သတိပြုမိခြင်းမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ထင်ရသည်။ သို့သော် ၎င်းက အစားထိုးအဖြစ် တင်ပြခဲ့သော ဒုက္ခသည်ဆုံးဖြတ်ရေးအဖွဲ့ တည်ထောင်ခြင်းသည် ပြဿနာ၏ အဖြေ မဖြစ်နိုင်ပါ။ လက်ရှိ ဒုက္ခသည်အသိအမှတ်ပြုစစ်ဆေးမှုကို တာဝန်ယူနေသော ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းများကို ကျွမ်းကျင်မှုရှိသူများဖြင့် တိုးချဲ့၊ အစားထိုးပြီး ၎င်းတို့အား လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးအာဏာပိုင်များထံမှ လွတ်လပ်မှု ပေးအပ်ခြင်းသည် ပိုမိုသင့်လျော်သော ဖြေရှင်းချက်ဖြစ်သည်။ စစ်ဆေးမှုကို သင့်လျော်စွာ ပြုလုပ်နိုင်စေရန် နိုင်ငံအခြေအနေအချက်အလက်စင်တာ တည်ထောင်ခြင်းလည်း အရေးပေါ် လိုအပ်သည်။
-
ထို့ပြင် သမ္မတအိမ်တော်နှင့် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနတို့သည် လျင်မြန်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ “စစ်မှန်သော ဒုက္ခသည်များကို ကာကွယ်ပြီး အတုအယောင် ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူများကို လျင်မြန်စွာ ခွဲထုတ်မည်” ဟု ဆိုကာ ၎င်းအတွက် နည်းလမ်းအဖြစ် “ဒုက္ခသည်စနစ်ကို အလွဲသုံးစားလုပ်ကြောင်း ထင်ရှားသော လျှောက်ထားသူများကို တရားဝင် ဒုက္ခသည်စစ်ဆေးမှု လုပ်ငန်းစဉ်သို့ မလွှဲပြောင်းသည့် နည်းလမ်းကိုလည်း ဆန်းစစ်မည်” ဟု ဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် တရားဝင် ဒုက္ခသည်စစ်ဆေးမှု လုပ်ငန်းစဉ်ဆိုသည်မှာ ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူကို အင်တာဗျူးလုပ်ခြင်းနှင့် မိမိနိုင်ငံ၏ အခြေအနေအချက်အလက်များကို အတည်ပြုစစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို မဖြတ်သန်းဘဲ စစ်မှန်သော ဒုက္ခသည်ကို မည်သို့ ခွဲထုတ်နိုင်မည်နည်း။ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုမှ ထွက်ပြေးကာ အခြားနိုင်ငံသို့ လာရောက်ပြီး ဒုက္ခသည်အဆင့်ကို လျှောက်ထားသူများအတွက် ဒုက္ခသည်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရခြင်းသည် ဘဝတစ်ခုလုံးနှင့် ဆိုင်သော ကိစ္စဖြစ်သည်။ လူတစ်ဦး၏ ဘဝကို ‘လျင်မြန်စွာ’ ဆုံးဖြတ်ရမည်ဟူသော အကြောင်းပြချက်တစ်ခုတည်းဖြင့် သင့်လျော်စွာ မဆန်းစစ်ဘဲ အလောတကြီး လုပ်ဆောင်ခြင်း မပြုသင့်ပါ။ ဒုက္ခသည်လုပ်ငန်းစဉ်၏ လျင်မြန်မှုသည် ၎င်းတစ်ခုတည်းဖြင့် အကြွင်းမဲ့ တန်ဖိုးမဖြစ်နိုင်ဘဲ လွတ်လပ်မှု၊ ကျွမ်းကျင်မှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု တန်ဖိုးများနှင့် အတူ လျှောက်လှမ်းရမည် ဖြစ်သည်။
-
ဒုက္ခသည်များ၏ ဆက်ဆံမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းသည် ပုဒ်မ 3 မှ 34 အထိ ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူများနှင့် ဒုက္ခသည်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသူများ၏ အခွင့်အရေးများကို သတ်မှတ်ထားပြီး ထိုအခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်၊ လေးစားနှင့် မြှင့်တင်ရန် တာဝန်သည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်သော ကိုရီးယားတွင် ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ကိုရီးယားအစိုးရသည် ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းနှင့်အညီ ယီမင်ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူများကို မည်သို့ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မည်ဆိုသည့် အစီအမံကို တင်ပြသင့်ခဲ့သည်။ ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသည့် အဆင့်တွင် အသက်ရှင်သန်ခွင့် ခြိမ်းခြောက်ခံရလျှင် လက်တွေ့တွင် အတင်းအကျပ် ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခြင်းသို့ ဦးတည်သွားသောကြောင့် အစိုးရသည် ဂျေဂျူးကျွန်းရှိ ယီမင်ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူများ၏ အခွင့်အရေးအာမခံချက်ကို ပိုမိုလေးနက်စွာ စဉ်းစားသင့်သည်။ ဒုက္ခသည်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသူများ၏ ဆက်ဆံမှုနှင့်ပတ်သက်၍ အစိုးရက အဆိုပြုထားသော “ဒုက္ခသည်များသည် အားကိုးမှုနှင့် ကာကွယ်မှုကို လက်ခံရုံသာ မကျန်ဘဲ မိမိတို့၏ စွမ်းရည်ကို အပြည့်အဝ ထုတ်ဖော်ကာ ကိုယ်ပိုင်ခြေရပ်နိုင်စေရန် သက်ဆိုင်ရာမူဝါဒများ ချမှတ်မည်” ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်သည် ၎င်းကိုယ်တိုင်အားဖြင့် ကြိုဆိုထိုက်သော ရပ်တည်ချက်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ‘လမ်းညွှန်စနစ် (mentoring system)’ စသည်တို့သည် ကိစ္စစီမံသူ (case worker) ကဲ့သို့ ကျွမ်းကျင်သူများက ဒုက္ခသည်များအား ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းအရ အခွင့်အရေးများကို ခံစားနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီရမည်ဖြစ်ပြီး အစိုးရ၏ ကြေညာချက်အတိုင်း ၎င်းတို့ကို တစ်ဖက်သတ် ပေါင်းစည်းကာ စီမံခန့်ခွဲရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖြစ်မနေသင့်ပါ။
-
နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ယခု သမ္မတအိမ်တော်နှင့် တရားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အဖြေတွင် ဒုက္ခသည်များနှင့် ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူများအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုနှင့် မုန်းတီးမှုကို ဖြေရှင်းရန် အစီအမံနှင့် ပိုမိုပြင်းထန်လာနေသော လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုကို ဖြေရှင်းရန် အစီအမံ လုံးဝမပါဝင်ပါ။ ကိုရီးယားလူ့အဖွဲ့အစည်း၏ နက်ရှိုင်းသော ရောဂါဟု ဆိုနိုင်သည့် လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုသည် ကာလကြာရှည်စွာ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုနှင့် အဖွဲ့အစည်းစနစ်ဆိုင်ရာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုတို့ တစ်ခုကိုတစ်ခု အားဖြည့်သည့် ပုံစံဖြင့် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဒုက္ခသည်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရာတွင် အဘယ်အရာထက်မဆို လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုကို ကျော်လွှားရန် အရေးကြီးသော်လည်း အစိုးရ၏ ယခုအဖြေတွင် ထိုလူမျိုးရေးခွဲခြားမှုအတွက် အစီအမံ မရှိရုံသာမက အစိုးရမူဝါဒကိုယ်တိုင်ပင် လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုကို အခြေခံနေသဖြင့် ပြင်းထန်သော စိုးရိမ်မှုကို ဖြစ်စေသည်။
-
အထူးသဖြင့် “လူမှုကွန်ရက်အကောင့် တင်သွင်းရန် မဖြစ်မနေလိုအပ်ခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးစစ်ဆေးခြင်း၊ ကူးစက်ရောဂါနှင့် ပြင်းထန်သော ရာဇဝတ်မှုရှိ၊ မရှိ စသည်တို့ကို တင်းကျပ်စွာ စစ်ဆေးမည်” ဟူသော စီမံကိန်းသည် ကိုရီးယားနိုင်ငံသားမဟုတ်သော နိုင်ငံခြားသားများ၊ အထူးသဖြင့် ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူ အားလုံးကို ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်နိုင်ခြေရှိသူများအဖြစ် သတ်မှတ်သည့် စနစ်ကို ထည့်သွင်းရန် ကြိုးပမ်းမှုဖြစ်ပြီး ပုံမှန် လူမျိုးရေးခွဲခြားသော မူဝါဒဖြစ်သည်။ ကိုရီးယားသည် ဤအလားတူ မူဝါဒများကြောင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်း၏ ဝေဖန်မှုကို အကြိမ်ကြိမ် ခံခဲ့ဖူးသည်။ ကုလသမဂ္ဂ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု ဖယ်ရှားရေးကော်မတီသည် နိုင်ငံခြားသား အင်္ဂလိပ်စာဆရာများ၏ အလုပ်ကန်ထရိုက် သက်တမ်းတိုးရန်အတွက် HIV နှင့် မူးယစ်ဆေးစစ်ဆေးမှု တောင်းဆိုသည့် ကိုရီးယားအစိုးရမူဝါဒသည် လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု ဖယ်ရှားရေးကွန်ဗင်းရှင်းကို ချိုးဖောက်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ဖူးပြီး (CERD/C/86/D/51/2012)၊ ကုလသမဂ္ဂ အရပ်ဘက်နှင့်နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးများ ကော်မတီသည် နိုင်ငံခြားသား အင်္ဂလိပ်စာဆရာများ၏ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးရန်အတွက် HIV နှင့် မူးယစ်ဆေးစစ်ဆေးမှု တောင်းဆိုခြင်းသည် ကုလသမဂ္ဂ အရပ်ဘက်နှင့်နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ ပဋိညာဉ်အရ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု တားမြစ်ချက်နှင့် ကိုယ်ရေးလွတ်လပ်ခွင့်ကို ချိုးဖောက်သည်ဟူသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ယခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ချမှတ်ခဲ့ဖူးသည် (CCPR/C/123/D/2273/2013)။ ထို့ကြောင့် အထက်ပါအစိုးရအစီအမံသည် ဥပဒေအရ စည်းနှောင်မှုရှိသော စံနှုန်းဖြစ်သည့် အရပ်ဘက်နှင့်နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ ပဋိညာဉ်ကို ချိုးဖောက်ရုံသာမက လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု ဖယ်ရှားရေးကွန်ဗင်းရှင်းကိုလည်း ဆန့်ကျင်သဖြင့် ဥပဒေနှင့် မညီပါ။
-
သမ္မတအိမ်တော်နှင့် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနတို့သည် အဖြေ၏ အဆုံးတွင် အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အမြင်များကို တက်တက်ကြွကြွ ကောက်ယူပြီး မူဝါဒချမှတ်မည်ဟု ဆိုခဲ့ပြီး ထိုသဘောထားကို ကျွန်ုပ်တို့ တက်တက်ကြွကြွ ကြိုဆိုသည်။ သို့သော် ထိုအမြင်ကောက်ယူမှုသည် ဒုက္ခသည်မုန်းတီးမှုနှင့် လူမျိုးရေးခွဲခြားသော အမြင်ကို အားကိုးကာ အစိုးရ၏ ဒုက္ခသည်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး ကျဆုံးမှုကို ဆင်ခြေပေးသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်ခွင့် လုံးဝမရှိစေရပါ၊ ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းကို အကောင်အထည်ဖော်ပြီး လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုကို ကျော်လွှားသည့် ဦးတည်ချက်ဖြင့်သာ ဆောင်ရွက်ရမည် ဖြစ်သည်။
2018.8.1 (သောကြာ)
난민네트워크 · 제주 난민 인권을 위한 범도민 위원회