[ထုတ်ပြန်ချက်] ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများအတွက် ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးရန် အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်နှင့်ပတ်သက်သော ရွှေ့ပြောင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများ၏ ထုတ်ပြန်ချက်

<ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများအတွက် ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးရန် အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်နှင့်ပတ်သက်သော ရွှေ့ပြောင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများ၏ ထုတ်ပြန်ချက်>

ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး ကိုဗစ်-၁၉ ၏ လူမှုဘေးအန္တရာယ်ကြီးကို အတူတကွ ခံစားနေကြရသည်။ ၎င်းသည် မည်သည့်အချိန်တွင် ပြီးဆုံးမည်ကို မသိရသောကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ လူ့ဘောင်ရှိ အဖွဲ့ဝင်အားလုံးအတွက် အခြေခံအခွင့်အရေးများကို အာမခံသော ကာကွယ်ရေးအစီအမံများကို ချမှတ်၍ အသုံးချရန် လိုအပ်သည်။ အုပ်စုတစ်စုကို ခွဲခြားဆက်ဆံပြီး ဖယ်ထုတ်ပါက အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းသူများ၏ လူ့အခွင့်အရေးအတွက် လုပ်ဆောင်သော အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သည့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ဗဟိုဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနချုပ် (Central Disaster Management Headquarters) အား လူ့အခွင့်အရေးအပေါ် အခြေခံသော ကျန်းမာရေးအစီအမံများ ချမှတ်ရန် တောင်းဆိုပြီး အောက်ပါအကြံပြုချက်များကို တင်ပြအပ်ပါသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလမှစ၍ ဒေသန္တရအစိုးရအများအပြားသည် ဗိုင်းရပ်စ်ပျံ့နှံ့မှုကို ကာကွယ်ရန် ဆိုသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် အထူးသဖြင့် နိုင်ငံခြားသားများနှင့် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးရန် အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ကြသည်။ ဂျောင်ဂီပြည်နယ်သည် နမ်ယန်ဂျူနှင့် တုံဒူချွန်တို့ရှိ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများအကြား အစုလိုက်အပြုံလိုက် ကူးစက်မှုကြောင့် မတ်လ ၈ ရက်မှ ၂၂ ရက်အထိ ၁၅ ရက်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို အတည်ပြုကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ဆိုးလ်မြို့သည် မတ်လ ၁၇ ရက်မှ ၃၁ ရက်အထိ ၂ ပတ်ကြာ အသုံးချမည်ဟု ကြေညာခဲ့သော်လည်း စတင်ကျင့်သုံးပြီး ၂ ရက်အကြာတွင် ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။

မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ရွှေ့ပြောင်းများ၏ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ သံရုံးအမျိုးမျိုးမှ တိုင်ကြားချက်များစွာနှင့် အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတို့ကြောင့် ဆိုးလ်မြို့သည် အမိန့်ကို အကြံပြုချက်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် ချောင်စေ့ကျွန်းသည် ဆိုးလ်မြို့အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကြောင့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုနှင့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု အငြင်းပွားမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့်အတွက် နောင်တရကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့ ဗဟိုလုံခြုံရေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ထိန်းချုပ်ရေးဌာနချုပ် အစည်းအဝေးတွင် ဝန်ကြီးချုပ်ချောင်က “ဤအခြေအနေမှ သင်ခန်းစာယူခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး စားသုံးသူများ၏ နေရာတွင် ကိုယ်ကိုယ်တိုင်ထား၍ ကြင်နာစွာ ကာကွယ်ရေးအစီအမံများကို အသုံးချသွားမည်” ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

ထိုနေ့တွင်ပင် ဗဟိုဘေးအန္တရာယ်နှင့် လုံခြုံရေးတန်ပြန်ဆောင်ရွက်ရေးဌာနချုပ်က ကျင်းပသော ပုံမှန်ရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗဟိုဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနချုပ်သည် ဆိုးလ်မြို့အား အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို ချက်ချင်း ပယ်ဖျက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်းလည်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဗဟိုဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနချုပ်က ခွဲခြားဆက်ဆံမှုနှင့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများ မဖြစ်ပေါ်စေရန် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများ၏ ကိုဗစ်-၁၉ စစ်ဆေးမှုကိစ္စတွင် သက်ဆိုင်ရာ အလုပ်ခွင်များ၏ အန္တရာယ်ထိတွေ့မှု၊ အတည်ပြုလူနာအရေအတွက်၊ လုပ်ငန်းအမျိုးအစား စသည်တို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားကာ ဒေသန္တရအာဏာပိုင်များအား သတိထား၍ ဆောင်ရွက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

သို့သော် ဒေသန္တရအာဏာပိုင်အချို့သည် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကိုသာ ဦးတည်သည့် ဤအုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို ရုပ်သိမ်းရန် ရည်ရွယ်ချက်မရှိဘဲ ယခုတိုင် အကောင်အထည်ဖော်နေကြသည်။ အထူးသဖြင့် ဂျောင်ဂီပြည်နယ်သည် အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်၏ ရုပ်သိမ်းရန် အကြံပြုချက်ရှိသော်လည်း မတ်လ ၂၂ ရက်အထိ ၎င်း၏ အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို ဆက်လက်ထားရှိခဲ့သည်။ ပြည်နယ်သည် အမိန့်ကို ဆက်လက်ထားရှိခြင်းဖြင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံသား ၅၀ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား ၉၆ ဦးအပါအဝင် အတည်ပြုလူနာ ၁၄၆ ဦးကို ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ခဲ့ကာ ဗိုင်းရပ်စ်ပျံ့နှံ့မှုကို ကာကွယ်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက် ဂုဏ်ယူကြောင်း ဆိုသည်။

ရွှေ့ပြောင်းသူများ၏ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သည့် ကျွန်ုပ်တို့သည် အန္တရာယ်အားလုံးကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်နှင့် ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ရေးအစီအမံများကို တတ်နိုင်သမျှ ခိုင်မာစေရန် လိုအပ်ကြောင်းကို မငြင်းပယ်ပါ။ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို အထူးသဖြင့် စစ်ဆေးခံရန် အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေသည့် ဆီလျော်မှုမရှိပြီး သိပ္ပံနည်းကျမှုမရှိသော နည်းလမ်းကို ကျွန်ုပ်တို့ စွပ်စွဲရှုတ်ချပြီး ပြင်ဆင်ပေးရန် တောင်းဆိုပါသည်။ ဒေသန္တရအာဏာပိုင်များသည် အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်၏ အကြံပြုချက်များကို ဆက်လက်လျစ်လျူရှုနေခြင်းကို တားဆီးနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုအဖြစ် ဗဟိုဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနချုပ်သို့ တောင်းဆိုချက်များကို တင်ပြအပ်ပါသည်။

၁။ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် စစ်ဆေးရန် အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို ရပ်ဆိုင်းခြင်း

ပထမဆုံးနှင့် အရေးကြီးဆုံးအနေဖြင့် ဆိုပါအုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ဖြင့် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းကို ချက်ချင်းရပ်ဆိုင်းရန် ကျွန်ုပ်တို့ တောင်းဆိုပါသည်။ အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်က ညွှန်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ရှိ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုပြဿနာကို လေးနက်စွာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သည်။ ထပ်မံမဖြစ်ပေါ်စေရန် ကာကွယ်ရန်နှင့် ဒေသန္တရအာဏာပိုင်များအား နောင်တရကြောင်း ဖော်ပြစေရန် တောင်းဆိုရန် ဗဟိုဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနချုပ်ကို ကျွန်ုပ်တို့ တိုက်တွန်းပါသည်။

၂။ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုမရှိသော လမ်းညွှန်စာအုပ် ဖန်တီးခြင်း

ရွှေ့ပြောင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများသည် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ကူးစက်မှုကို ကာကွယ်ရန် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများ၏ နေထိုင်ရေးနှင့် လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေများ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေရန် ဆက်တိုက် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ဒေသန္တရအာဏာပိုင်များစွာက အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို ဆက်လက်ထားရှိခဲ့ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ ဒေသခံပြည်သူများအား ကျန်းမာရေးအစီအမံများအရ ခိုင်မာသောပုံရိပ်ပေးရန်၊ အပေါ်ယံပြသမှုအဖြစ် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကဲ့သို့ လူ့ဘောင်ရှိ လူနည်းစုများကို စတေးခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသို့သော အုပ်ချုပ်မှုပုံစံသည် ကာကွယ်ရေးအစီအမံအဖြစ် အသုံးဝင်မှုနည်းပါးပြီး ပြောင်းပြန်အားဖြင့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုနှင့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုကိုသာ တိုးပွားစေကြောင်း ဗဟိုဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနချုပ်က နားလည်ထားသည်။ ၎င်းကို ပြင်ဆင်ရန် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများအတွက် သိပ္ပံနည်းကျပြီး ကျိုးကြောင်းဆီလျော်ကာ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုမရှိသော ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးရေး လမ်းညွှန်စာအုပ်များ ဖန်တီးပေးရန် ကျွန်ုပ်တို့ တောင်းဆိုပါသည်။

၃။ မုန်းတီးမှုနှင့် အသရေဖျက်မှု ဖြစ်ပေါ်စေသော စကားလုံးများ အသုံးပြုခြင်းကို တားမြစ်ခြင်း

ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို အသရေဖျက်သော စစ်တမ်းများနှင့် ၎င်းတို့ကို ကျန်းမာရေးအစီအမံများမှ ဖယ်ထုတ်နိုင်ခြေရှိသော အနုတ်လက္ခဏာဆောင်သည့် ဝေါဟာရများ အသုံးပြုခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။ ထို့ကြောင့် သတင်းမီဒီယာများနှင့် ဗဟိုဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနချုပ်တွင် “တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား” ဟူသော စကားလုံးကို အသုံးပြုခြင်း ရပ်ဆိုင်းရန် ကျွန်ုပ်တို့ တောင်းဆိုပါသည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအားလုံး၏ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို လေးစားစေရန် ရည်ရွယ်သော အစီအမံများအတွက် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ ၂၄၄၃ ကြိမ်မြောက်၏ ဆုံးဖြတ်ချက် (ဆုံးဖြတ်ချက် ၃၄၄၉) က ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဆက်စပ်သော အထူးအေဂျင်စီများအား တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းအားလုံးတွင် “စာရွက်စာတမ်းမရှိသော သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သော ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား” ဟူသော ဝေါဟာရကို အသုံးပြုရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဥရောပပါလီမန်၏ ဆုံးဖြတ်ချက် (၂၀၀၆ ခုနှစ်) သည်လည်း တရားမဝင်အလုပ်သမားဟူသည်ထက် ပုံမှန်မဟုတ်သော ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားဟူသော ဝေါဟာရကို သုံးရန် အကြံပြုပြီး လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ (၂၀၀၉ ခုနှစ်) ကလည်း တရားမဝင်ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားဟူသော ဝေါဟာရ အသုံးပြုခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ၏ ဤဝေါဟာရကို မသုံးရန် ဆုံးဖြတ်ချက်များနှင့် ကြိုးပမ်းမှုများရှိသော်လည်း အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများနှင့် တောင်ကိုရီးယားသတင်းမီဒီယာများက တရားမဝင်ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားဟူသော ဝေါဟာရကို ဆက်လက်အသုံးပြုနေခြင်းသည် စိတ်ကျဉ်းမြောင်းမှု ဖြစ်သည်။

“တရားမဝင်” ဟူသော နာမဝိသေသနသည် အကြောင်းအရာတစ်ခု၏ တရားဥပဒေအခြေအနေကို ရှင်းပြရန် တိကျသော ဝေါဟာရ မဟုတ်ပါ။ စာရွက်စာတမ်းမရှိသော ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတစ်ဦး ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုမှာ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာသာ ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတစ်ခု၏ အသက်၊ ဥစ္စာပစ္စည်း သို့မဟုတ် လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်းမျိုး မဟုတ်ပါ။ “တရားမဝင်” ဟူသော ဝေါဟာရသည် ဘက်လိုက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အခြေအနေကို နားလည်မှုလွဲမှားစေနိုင်သည်။ နိုင်ငံတကာဗျူဟာစာချုပ်သည် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို ၎င်းတို့ရှိနေသော နိုင်ငံများတွင် နေထိုင်ခွင့်အဆင့်အတန်းမည်သို့ပင်ရှိစေ လူ့အခွင့်အရေးခံစားခွင့်ရှိသူများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုကို စစ်ဆေးခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကို အာမခံရန် အခြေခံကျပါသည်။ လူတစ်ဦး သို့မဟုတ် အုပ်စုတစ်ခုကို “တရားမဝင်” ဟု သဘောထားဆက်ဆံခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ တရားဝင်အခွင့်အရေးများ တည်ရှိမှုကို ငြင်းပယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို “တရားမဝင်” ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် လူ့အခွင့်အရေးကို ငြင်းပယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများ၏ တည်ရှိမှုကို တရားမဝင်ဟု သတ်မှတ်ပါက အလုပ်သမားတစ်ဦးအဖြစ် ၎င်းတို့၏ အတွေ့အကြုံနှင့် မိသားစု၊ ကလေးများ သို့မဟုတ် သက်ကြီးရွယ်အိုများ၏ တည်ရှိမှုပင် တရားမဝင်ဖြစ်သွားနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့ လူ့မဆန်သော ကမ္ဘာကို တရားဝင်ဝေါဟာရအဖြစ် လက်ခံပါက ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများသည် တိုက်ခိုက်မှု၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်လာနိုင်ပြီး ၎င်းတို့၏ အသက်များ ခြိမ်းခြောက်ခံရနိုင်သည်။

“တရားမဝင်” ဟူသော ဝေါဟာရသည် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို မရိုးသားပြီး ရာဇဝတ်သားဆန်သော ပုံရိပ်ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ဤစကားရပ်ကို အသုံးပြုခြင်းက ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို ပြစ်ဒဏ်ပေးနိုင်ပြီး မျှတမှုမရှိသော လုပ်ငန်းတာဝန်များကို အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေနိုင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် စာရွက်စာတမ်းမရှိသော ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို ရာဇဝတ်သားများအဖြစ် ဆက်ဆံကာ အစိုးရ၏ ကာကွယ်ရေးကြိုးပမ်းမှုအမျိုးမျိုးမှ ဖယ်ထုတ်ခံရသည်။ ၎င်းသည် လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုနှင့် မုန်းတီးမှုရာဇဝတ်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ချောမွေ့သော လူမှုပေါင်းစည်းမှုကို ဟန့်တားကာ နောက်ဆုံးတွင် ကူးစက်ရောဂါကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးအစီအမံများ ကျရှုံးမှုသို့ ဦးတည်စေမည်ဖြစ်သည်။

“တရားမဝင်” ဟူသော ဝေါဟာရသည် အနုတ်လက္ခဏာဆောင်သဖြင့် ခွဲခြားဆက်ဆံသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် မည်သည့်နိုင်ငံမျှ နိုင်ငံသားတစ်ဦး၏ တည်ရှိမှုကို “တရားမဝင်” ဟု မယူဆသည့်အတွက် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများအတွက် ဤဝေါဟာရကို ဆက်လက်အသုံးပြုနေသည့် ကျယ်ပြန့်သော ဖြစ်စဉ်သည် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု၊ ရန်လိုမှုနှင့် ဖိနှိပ်မှုဖြစ်သည်။ “တရားမဝင်” ဟူသော ဝေါဟာရ အသုံးပြုမှုသည် လူသားတန်ဖိုးများနှင့် ဆန့်ကျင်သောကြောင့် ထိုစကားလုံးကို တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများတွင် မပါသင့်ပါ။ ထို့ကြောင့် ဗဟိုဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနချုပ်သည် “တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား” အစား “စာရွက်စာတမ်းမရှိသော ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား” ကဲ့သို့ ကြားနေ၍ မျှတပြီး ခွဲခြားဆက်ဆံမှုမရှိသော ဝေါဟာရကို သုံးသင့်သည်။

၄။ ကာကွယ်ဆေးထိုးရာတွင် ဦးစားပေးစာရင်းဆိုင်ရာ မရေရာမှုများကို ဖယ်ရှားခြင်း

ကိုရီးယားရောဂါထိန်းချုပ်ကာကွယ်ရေးဌာန (Korea Centers for Disease Control and Prevention) ၏ ကော်မရှင်နာ ချောင်အွန်ကျောင်းက ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် “ရေရှည်နေထိုင်ခွင့်ခွင့်ပြုချက်နှင့် မှတ်ပုံတင်ကတ်ပြားရှိသော နိုင်ငံခြားသားများကို ကိုရီးယားနိုင်ငံသားများနှင့် တူညီသောလုပ်ငန်းစဉ်အရ ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးမည်ဖြစ်သည်။ တရားမဝင်နိုင်ငံခြားသားများကိုမူ လိုအပ်ပါက ကိုဗစ်-၁၉ ပျံ့နှံ့မှုနှင့် အန္တရာယ်မြင့်မားသူများအပေါ် ၎င်း၏သက်ရောက်မှုအပေါ် မူတည်၍ ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးမည်ဖြစ်သည်။” ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

ဤကြေညာချက်မှ အများစုက နိုင်ငံခြားသားများကို ကိုရီးယားနိုင်ငံသားများကဲ့သို့ ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးမည်ဟု နားလည်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် “လိုအပ်ပါက” ဟူသော စကားရပ်က စာရွက်စာတမ်းမရှိသော ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို ခွဲခြားဆက်ဆံနိုင်သည် သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်းတွင် ဖယ်ထုတ်နိုင်သည့် ဖြစ်နိုင်ခြေလည်း ရှိသည်။ မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအားလုံးနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုဝင်များ၏ အခွင့်အရေးများကာကွယ်ရေးကော်မတီ (Committee on the Protection of the Rights of All Migrant Workers and Members of their Families - CMW)၊ ရွှေ့ပြောင်းသူများ၏ အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ်၊ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးမဟာမင်းကြီးရုံး (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights) နှင့် ဒေသခံလူ့အခွင့်အရေးကျွမ်းကျင်သူများက ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ဆေးဖြန့်ဝေရေးဆိုင်ရာ အခြေခံမူများကို အဆိုပြုခဲ့သည်။ ထိုအခြေခံမူများအရ ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် ဦးစားပေးစာရင်းကို ပြုစုရာတွင် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတစ်ဦးမျှ လုပ်ငန်းစဉ်မှ ဖယ်ထုတ်မခံရစေရန် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများ၏ ဗိုင်းရပ်စ်အန္တရာယ်ကို မြင့်မားစွာ ထိတွေ့ရမှု၊ ထိခိုက်လွယ်မှုနှင့် လိုအပ်မှုတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းအတွက် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအားလုံးအား နေထိုင်ခွင့်အဆင့်အတန်းနှင့် နိုင်ငံသားဖြစ်မှုမခွဲခြားဘဲ ကျန်းမာရေးအခွင့်အရေးများကို အပြည့်အဝရရှိစေရန် အာမခံရမည်ဖြစ်သည်။ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအားလုံးသည် ကာကွယ်ဆေးထိုးခွင့်ကို တန်းတူရရှိသင့်သည်။ စိတ်မကောင်းစရာမှာ တောင်ကိုရီးယားရှိ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအများအပြား၊ အထူးသဖြင့် စာရွက်စာတမ်းမရှိသူများသည် လူမှုစီးပွားစောင်းအောက်ခြေတွင် ရှိနေကြပြီး ၎င်းတို့၏ ကိုရီးယားမဟုတ်သည့် အဆင့်အတန်းက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာစနစ်ကို ရယူရန် မလွယ်ကူစေပါ။ ရလဒ်အနေဖြင့် ၎င်းတို့သည် ကျန်းမာရေးနယ်ပယ်တွင် အားနည်းနေဆဲဖြစ်သည်။

စာရွက်စာတမ်းမရှိသော ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများ၏ အခြေအနေနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရုံးများ၏ ထိန်းချုပ်မှုလုပ်ငန်းများကို ကာလကြာရှည်စွာ လေ့လာခဲ့သော ရွှေ့ပြောင်းသူအခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများက ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးအစီအမံများဆိုင်ရာ ရှင်းလင်းသော လမ်းညွှန်ချက် ရှိသင့်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ကာကွယ်ဆေးထိုးသည့် လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများသည် ၎င်းတို့၏ နေထိုင်ခွင့်အဆင့်အတန်းကြောင့် ပြစ်ဒဏ်ပေးခံရခြင်း သို့မဟုတ် နှင်ထုတ်ခံရခြင်း မရှိစေရန် ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြသင့်သည်။ စာရွက်စာတမ်းမရှိသော ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများပင်လျှင် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကို မခံရစေသင့်ဘဲ ကာကွယ်ဆေးထိုးခွင့်ကို အာမခံသင့်သည်။

ထို့အပြင် နေထိုင်ခွင့်အဆင့်အတန်း ရွှေ့ဆိုင်းခံရမှု၊ ထိန်းသိမ်းခံရမှု၊ နိုင်ငံမှ နှင်ထုတ်ခံရမှုနှင့် အခြားပြစ်ဒဏ်များ၏ အန္တရာယ်များကို ကန့်သတ်ရန် ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းနှင့်ဆိုင်သော မည်သည့်အချက်အလက်ကိုမျှ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရုံးနှင့် မမျှဝေစေရန် အာမခံသင့်သည်။ ကာကွယ်ဆေးထိုးကမ်ပိန်းကြေညာချက်တွင် ထိုစာရွက်စာတမ်းမရှိသော အလုပ်သမားများသည် ပြစ်ဒဏ်မခံရဘဲ စစ်ဆေးမှုမခံရကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဆက်သွယ်ပြောကြားသင့်သည်။ ၎င်းတို့ကို ထည့်သွင်းရန် အလုံခြုံဆုံးလုပ်ထုံးလုပ်နည်းမှာ ၎င်းတို့၏ နေထိုင်ခွင့်အဆင့်အတန်းကို တရားဝင်ဖြစ်စေခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗဟိုဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနချုပ်သည် ကျန်းမာရေးအစီအမံများဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရုံးကို တောင်းဆိုသင့်သည်။

၅။ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို အပြစ်ဖုံးအုပ်ရန် ရည်ရွယ်သည့် အပေါ်ယံပြသသော အုပ်ချုပ်မှု မရှိစေရေး

ဗဟိုဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနချုပ်က အကြံပြုခဲ့သည့်အတိုင်း ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို အဓိကထားစစ်ဆေးသည့် အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်များသည် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုသာမက ကူးစက်ရောဂါဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအပေါ် အခြေမခံသလို အစုလိုက်အပြုံလိုက်ကူးစက်မှုကို ကာကွယ်ရေးရည်ရွယ်ချက်နှင့်လည်း မကိုက်ညီပါ။ ၎င်းသည် ထိရောက်မှုမရှိသော်လည်း အစိုးရများ တစ်ခုခုလုပ်ဆောင်နေသည်ဟု လူတို့ကို ယုံကြည်စေရန်နှင့် အစိုးရထံ မူလကဦးတည်သင့်သော အပြစ်တင်မှုကို လူ့ဘောင်ရှိ လူနည်းစုတစ်ခုထံ ပုံချရန်အတွက် ပြသသည့် အုပ်ချုပ်မှုသာ ဖြစ်သည်။ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို အပြစ်ဖုံးအုပ်ရာ ပစ်မှတ်အဖြစ်သုံး၍ ထပ်မံမဖြစ်ပေါ်စေရေးအတွက် လူမှုအာမခံချက် မရှိပါ။ ထို့ကြောင့် ဗဟိုဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနချုပ်သည် လူ့အခွင့်အရေးအပေါ် အခြေခံသော ကျန်းမာရေးအစီအမံများ၏ အခြေခံမူများကို ကြေညာသင့်သည်။