နယ်စပ်အတွင်း နယ်စပ်များ တည်ဆောက်ခြင်းကို ရပ်တန့်ပါ
ပိုင်းခြားခြင်းကြောင့် တိုက်ကြီးနှင့် ဆက်သွယ်မှု ပြတ်တောက်နေသော ကိုရီးယားတွင် လေဆိပ်သည် တစ်ခုတည်းသော ဝင်ထွက်လမ်းဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားသားအားလုံး ဖြတ်သန်းရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင် ကြိုဆိုမခံရသူများ ရှိနေသည်။ မူလနိုင်ငံမှ ညှဉ်းဆဲမှုကို ရှောင်ရှားကာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ရန် ဘဝ၏ စိတ်ဆန္ဒဖြင့် ကိုရီးယား၏ တံခါးကို ခက်ခဲစွာ ခေါက်ခဲ့သော်လည်း ကိုရီးယားသည် ၎င်းတို့ကို ဝင်ပေါက်မှစ၍ ပိတ်ဆို့ကာ လေဆိပ်တွင် စွန့်ပစ်ထားသည်။
အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံသား ဒုက္ခသည် လျှောက်ထားသူ 5 ဦးသည် ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလ 8 ရက်တွင် ဒုက္ခသည် စိစစ်မှု မပေးပို့ရန် ဆုံးဖြတ်ချက် (non-referral decision) ရရှိပြီးနောက် ယခုအချိန်အထိ အင်ချွန်း လေဆိပ် ပထမ ဂိတ်ဆောင်တွင် လမ်းဘေးအိပ်စက်နေကြသည်။ အီသီယိုးပီးယားတွင် အစိုးရတပ်နှင့် သူပုန်တပ်ကြား ပြည်တွင်းစစ်နှင့် ဘာသာရေးအချင်းချင်း ပဋိပက္ခ ပြင်းထန်သဖြင့် ယနေ့တိုင် ဒုက္ခသည်များ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေအနေ ဖြစ်သည်။ သို့သော် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးက မပေးပို့ရန် ဆုံးဖြတ်သည့် အချိန်နောက်ပိုင်း မူလနိုင်ငံသို့ ပြန်၍မရသော အီသီယိုးပီးယား ဒုက္ခသည် လျှောက်ထားသူများအပေါ် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး၊ လေကြောင်းလိုင်းနှင့် လေဆိပ်ကော်ပိုရေးရှင်း တို့အနက် မည်သူကမျှ တာဝန်မယူကြပါ။ ၎င်းတို့သည် နှစ်လနီးပါးကြာမျှ လေဆိပ်ဂိတ်ဆောင်တွင် စွန့်ပစ်ထားခံရကာ မှန်မှန်ကန်ကန် မဆေးကြောနိုင်၊ မစားနိုင်၊ မအိပ်နိုင်ဘဲ ရှိနေကြသည်။
ထို့အတူ လေဆိပ်ရှိ ဒုက္ခသည် လျှောက်ထားသူများသည် အစားအသောက်၊ နေထိုင်မှုနှင့် ကျန်းမာရေး ပြဿနာများကို ကိုယ်တိုင်ဖြေရှင်းရမည့် အလွန်အမင်း အသက်ရှင်ရပ်တည်ရေး အခြေအနေတွင် ဆက်လက်ရှိနေသည်။ ယခင်က လေဆိပ်တွင် နေထိုင်ခဲ့သော အသက် 2 နှစ် ကလေးတစ်ဦးသည် ခြောက်သွေ့ပြီး အေးသော လေဆိပ်ပတ်ဝန်းကျင်ကြောင့် ခြေဖဝါးများ မိုးခေါင်သော လယ်ကွက်ကဲ့သို့ ကွဲအက်ကာ ကိုယ်အပူချိန်မြင့်ခြင်း ခံစားရသည်။ ကျန်းမာရေး ချို့ယွင်းလာသော အမျိုးသမီးများလည်း အစာငတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပေါင်မုန့်နှင့် ချောကလက်ဖြင့် ထမင်းချိန်ကို ဖြေရှင်းရသည်။ 2019 ခုနှစ်တွင်ကား ကလေး 4 ဦးနှင့် မိဘများသည် တစ်နှစ်တာ လေဆိပ် အများသုံး ရေချိုးခန်းတွင် ကိုယ်လက်သုတ်သင်ရပြီး လမ်းဘေးအိပ်စက်နေကာ အင်ချွန်း လေဆိပ်ကို အသုံးပြုသည့် ခရီးသည်များ၏ ကြည့်စရာအဖြစ် ခံရသည်။
2021 ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဝင်ခွင့်ပိတ်ပင်ခံရသော နိုင်ငံခြားသားများ ထွက်ခွာချိန်အထိ စောင့်ဆိုင်းသည့် နေရာ ဖြစ်သော ထွက်ခွာရန် စောင့်ဆိုင်းခန်း၏ လည်ပတ်မှုကို နိုင်ငံတော်က တာဝန်ယူရမည့် အကြောင်းအရာပါ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဥပဒေ ပြင်ဆင်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယခင်က ထွက်ခွာရန် စောင့်ဆိုင်းခန်း လည်ပတ်ရန် ဥပဒေအရ အခြေခံ မရှိသည့်အပြင် ပုဂ္ဂလိကက လည်ပတ်နေသည်ဆိုသည့် ပြဿနာကို ဆက်တိုက် ထောက်ပြခဲ့သဖြင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ရရှိလာသော ရလဒ် ဖြစ်သည်။ ထွက်ခွာရန် စောင့်ဆိုင်းခန်း လည်ပတ်ခြင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စများကို ဩဂုတ်လ 18 ရက်တွင် စတင်အသက်ဝင်ရန် ရှိပြီး မေလ 25 ရက်တွင် အုပ်ချုပ်ရေး ဥပဒေပြုချက်ကို ကြိုတင်ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် ထွက်ခွာရန် စောင့်ဆိုင်းခန်း လည်ပတ်တော့မည့် အချိန်ကို ရင်ဆိုင်နေသော်လည်း နိုင်ငံတော်သည် အီသီယိုးပီးယား ဒုက္ခသည် လျှောက်ထားသူ 5 ဦး၏ အခြေအနေအပေါ် ဆက်လက် တိတ်ဆိတ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ပြင်ဆင်ထားသော ဥပဒေ မစတင်အသက်ဝင်သေးသဖြင့် မည်သည့်အာဏာနှင့် တာဝန်မျှ မရှိဟု တာဝန်ရှောင်လွှဲရန်သာ အလျင်စလို ဖြစ်နေသည်။
တစ်ဖက်တွင်၊ လက်ရှိ လေဆိပ်အတွင်း ထွက်ခွာရန် စောင့်ဆိုင်းခန်းသည် ပြန်ပို့ခံရမည့် သူများ တစ်ပတ်အတွင်း အချိန်တိုတို ထွက်ခွာရန် စောင့်ဆိုင်းရသည့် ယာယီ စောင့်ဆိုင်းသည့် အဆောက်အအုံ ဖြစ်သည်။ လုံခြုံရေး ဇုန်အတွင်း တည်ဆောက်ထားသဖြင့် နေရောင်ခြည်မဝင်ဘဲ လေဝင်လေထွက် မကောင်းပါ။ အစားအစာကို သင့်တော်စွာ ပေးအပ်ရန် ခက်ခဲပြီး အိပ်စက်နေထိုင်နိုင်သည့် နေရာ မဟုတ်ပါ။ ပြင်ပနှင့် တွေ့ဆုံ ဆက်သွယ်မှုကိုလည်း ပိတ်ပင်ထားပြီး အရေးပေါ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးမှုကို အာမခံချက် ရရန် ခက်ခဲသည်။ ဒုက္ခသည် စိစစ်မှု မပေးပို့ခြင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ရရှိခဲ့လျှင် လျင်မြန်စွာ ကန့်ကွက်ပိုင်ခွင့်ရှိသော စနစ် မရှိသဖြင့် တရားစွဲဆိုခြင်းဖြင့်သာ ရင်ဆိုင်ရမည့် လေဆိပ် ဒုက္ခသည် လျှောက်ထားသူများ ကာလရှည် နေထိုင်နိုင်သည့် ပတ်ဝန်းကျင် လုံးဝမဖြစ်နိုင်ပါ။ ပြင်ဆင်ထားသော လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဥပဒေ စတင်အသက်ဝင်ပြီးနောက်တွင်ပင် လေဆိပ် ဒုက္ခသည် လျှောက်ထားသူများသည် ကျဉ်းမြောင်းသော နေရာတွင် ပိတ်လှောင်ခံရကာ ညံ့ဖျင်းသော ဆက်ဆံမှုကို ခံရဦးမည်ဟု ထင်ရှားသည့် အခြေအနေ ဖြစ်သည်။
လေဆိပ် ဒုက္ခသည် လျှောက်ထားသူများသည် ကိုရီးယားမြေကို နင်းခွင့်ပင်မရဘဲ လက်တွေ့တွင် အတင်းအကျပ် ပြန်ပို့ခံရမည့် ဖိအားကို ခံစားရသည့် အခြေအနေ ထပ်မံမဖြစ်စေရ။ ကျဉ်းမြောင်းသော နေရာတွင် ပိတ်လှောင်ခံရကာ ဟမ်ဘာဂါနှင့် ကိုကာကိုလာဖြင့် စားသောက်ကာ အသက်ဆက်နေရခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတော်က တာဝန်မှ လွတ်မြောက်သည့် အခြေအနေ မဖြစ်စေရ။ လွတ်လပ်ခွင့်၊ လုံခြုံမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရှာဖွေကာ ကမ္ဘာ၏ တစ်ဖက်ခြမ်းမှ အသက်ကို စွန့်၍ ကိုရီးယားသို့ ရောက်ရှိလာသူများအား ကျွန်ုပ်တို့သည် စိတ်ပျက်အားငယ်မှု၊ အားမရှိမှု၊ အရှက်ရမှုနှင့် အသက်ရှင်ရပ်တည်မှုအပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုကို မပေးသင့်ပါ။ ဒုက္ခသည်အားလုံး သိက္ခာရှိစွာ ဆက်ဆံခံရပြီး ပုံမှန် စိစစ်မှု အခွင့်အလမ်း ရရှိနိုင်စေရန် ယခုချက်ချင်း နယ်စပ်အတွင်း နယ်စပ်များ တည်ဆောက်ခြင်းကို ရပ်တန့်ရမည်။
အီသီယိုးပီးယား လေဆိပ် ဒုက္ခသည်များအား လျင်မြန်စွာ ဝင်ရောက်ခွင့်နှင့် ပုံမှန် ဒုက္ခသည် စိစစ်မှု အခွင့်အလမ်း အာမခံပါ
အီသီယိုးပီးယား လေဆိပ် ဒုက္ခသည်များအပေါ် အတင်းအကျပ် ပြန်ပို့မည့် ဖိအားကို ရပ်တန့်ပါ
လေဆိပ် ဒုက္ခသည် လျှောက်ထားသူများအတွက် ပုံမှန် ဒုက္ခသည် စိစစ်မှု အခွင့်အလမ်းနှင့် ဆက်ဆံမှုကို အာမခံပါ
2022 ခုနှစ် မေလ 26 ရက်
ဒုက္ခသည် လူ့အခွင့်အရေး ကွန်ရက် (Korea Refugee Rights Network, KORIN)