قاب «سوءاستفاده» علیه متقاضیان پناهندگی را کنار بگذارید،
حقوق متقاضیان مجدد پناهندگی را بازگردانید
وزارت دادگستری (Ministry of Justice) دربارهی گروههای خاصی از موارد، از جمله کسانی که برای بار دوم درخواست پناهندگی میدهند، کسانی که با وضعیت اقامتی دیگری مانند کارگر خارجی یا دانشجوی بینالمللی اقامت داشتهاند و سپس درخواست پناهندگی میدهند، و کسانی که پس از پایان مدت اقامت درخواست مجدد پناهندگی میدهند، سیاست محدودسازی اقامت اجرا میکند؛ یعنی از تمدید اقامت امتناع میکند، دستور خروج صادر میکند و تنها مهلت خروج را به تعویق میاندازد. از این راه درخواست مجدد پناهندگی را مهار کرده و بدون استثنا بر درخواست مجدد پناهندگی داغ «متقاضی سوءاستفادهگر پناهندگی با هدف تمدید اقامت» زده است. و بر اساس دستورالعمل اقامت پناهندگان که اخیراً منتشر شد، همچنان در مورد درخواست مجدد پناهندگی، بدون استثنا از تمدید وضعیت اقامت امتناع میشود و تنها مهلت خروج به تعویق میافتد.
با این حال، شمار کسانی که در سال 2021 در جریان بررسی پناهندگی وضعیت پناهندگی گرفتند تنها 32 نفر بود و نرخ پذیرش پناهندگی در سال 2021 فقط 1 درصد بود. نرخ پذیرش پناهندگی در کره هر سال بهطرزی جدی پایین است. به دلیل نرخ بسیار پایین پذیرش پناهندگی، ناکافی بودن توان بررسی پناهندگی، ضعف در تضمین رویهی قانونی و پروندههایی که در آنها دستور بررسی سطحی و سازمانیافته صادر شده است، بیشتر متقاضیان پناهندگی وضعیت پناهندگی دریافت نمیکنند و ناچارند بار دیگر درخواست پناهندگی بدهند.
با وجود این، زیان سیاستی که تنها به دلیل «متقاضی مجدد پناهندگی» بودن اقامت را محدود میکند، یکسره بر دوش متقاضیان پناهندگی است. در اثر اجرای دستورالعمل اقامتی که از تمدید اقامت امتناع میکند، کارت ثبت خارجیان را پس میگیرد و مهلت خروج را به تعویق میاندازد، متقاضیان مجدد پناهندگی عملاً از همهی اختیارات محروم شدهاند و همچون افرادی که وجود ندارند زندگی میکنند. هر لحظه ممکن است تعویق خروج متوقف شود و دستور خروج صادر شود، و اگر مهلت دادهشده بگذرد ممکن است بازداشت شوند. وضعیت آنان وضعیتی نامطمئن است که به لبهی میان اقامت «ثبتنشده» (not registered) و اقامت بهاصطلاح «غیرقانونی» (illegal) چسبیده است؛ آنان باید با تمدید مهلت خروج هر 2 تا 3 ماه، دو تا سه سال طولانی را که بررسی پناهندگی طول میکشد منتظر بمانند.
چون وضعیت اقامت از آنان سلب میشود، نمیتوانند مجوز کار را هم که به شکل مجوز فعالیت خارج از وضعیت اقامت (Permission to Engage in Activities Not Covered by Original Status of Stay) داده میشود دریافت کنند. مادهی 44 قانون پناهندگان (Refugee Act) مقرر کرده است که حتی اگر کسی که وضعیت پناهندگی نگرفته یا وضعیت پناهندگی او لغو شده است، بدون تغییر مهم در شرایط، دوباره درخواست پناهندگی دهد، میتوان به او مجوز کار داد. با این حال، مقامات تنها بر این موضع پافشاری میکنند که چون به متقاضی مجدد پناهندگی نمیتوان وضعیت اقامت داد، مجوز کار هم ممکن نیست، و بهطور غیرقانونی راه گذران زندگی از طریق کار را نیز مسدود کردهاند.
چون وضعیت اقامت ندارند، هنگام بیماری نمیتوانند به بیمارستان بروند. باید هزینهی سرسامآور بیمارستان و دارو را یکجا بپردازند، و حتی اگر با تحمل بار این هزینهی گزاف بخواهند از بیمارستان استفاده کنند، گاهی بیمارستان کارت شناسایی میخواهد و درمان را رد میکند. همچنین نمیتوانند با نام خود خط تلفن همراه بگیرند. کار بانکی هم ممکن نیست. با آنکه در حساب خود پول دارند، چون کارت شناسایی ندارند برداشت امکانپذیر نیست. همیشه باید توضیح دهند که چرا کارت ثبت خارجیان ندارند و اکنون در چه وضعیت اقامتی هستند، و عملاً هیچکس آن را درک نمیکند.
در اثر سیاست محدودسازی اقامت وزارت دادگستری، متقاضیان پناهندگی در کره در سطحی قرار دارند که زندگی در شأن انسان برایشان ناممکن است. این با اصل عدم بازگرداندن اجباری (non-refoulement) مغایرت دارد و کنوانسیون پناهندگان و سایر هنجارهای بینالمللی را که صدور کارت شناسایی برای متقاضیان پناهندگی و تضمین حق اولیهی بقا را الزام میکنند نقض میکند. همچنین حق برخورداری از کرامت انسانی را که قانون اساسی جمهوری کره تضمین کرده است سلب میکند و از این رو خلاف قانون اساسی است.
دادگاهها نیز در پروندههای جداگانه، با توجه به زیان بزرگی که متقاضیان مجدد پناهندگی و مانند آنان در وضعیت نامطمئن بدون هیچ وضعیت اقامتی متحمل میشوند، تصمیم ادارهی مهاجرت مبنی بر امتناع از تمدید وضعیت اقامت را غیرقانونی دانستهاند. کمیسیون ملی حقوق بشر کره (National Human Rights Commission of Korea) در 17 ژوئن 2022 به وزیر دادگستری این نظر را اعلام کرد که شایسته است مدارکی صادر شود که هویت متقاضیان مجدد پناهندگی را اثبات کند، و در صورتی که مدت بررسی ناگزیر طولانی شود، رویههایی مانند حمایت برای تضمین حداقل بقا یا مجوز کار فراهم شود. کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) نیز در دسامبر 2021 تأکید کرد که درخواست پناهندگی تأخیری یا دیرهنگام فینفسه درخواست سوءاستفادهگرانه یا دروغین نیست، و اعلام کرد که باید در مدتی که درخواست مجدد بررسی میشود برای پناهجویان مدارک اثباتکننده صادر شود و حداقل سطح زندگی آنان، از جمله دسترسی به بازار کار برای گذران زندگی، تضمین شود.
وزارت دادگستری با بررسی ناقص «دکمهی اول را اشتباه بست» و بیآنکه مسئولیت آن را بپذیرد، به متقاضیان مجدد پناهندگی قاب «سوءاستفادهکننده از نظام» میزند، با دستورالعمل اقامت را محدود میکند و عملاً آنان را به خروج وادار میکند؛ این ناروا و غیرقانونی است. وزارت دادگستری باید سیاست محدودسازی اقامت را که حق بقای متقاضیان مجدد پناهندگی را نقض میکند همین اکنون لغو کند. باید داغزنی بر متقاضیان پناهندگی را متوقف کند و پیش از هر چیز نظام بررسی پناهندگی را بهدرستی فراهم کند. باید هرچه زودتر حقوق متقاضیان مجدد پناهندگی را بازگرداند و زندگی در شأن انسان را برای آنان تضمین کند.
8 ژوئیهی 2022
난민인권네트워크 [TFC(The First Contact for Refugee) 공익법센터 어필, 공익변호사와 함께하는 동행, 공익사단법인 정, 공익인권법재단 공감, 공익인권센터 드림(DREAM), 국제난민지원단체 피난처, 글로벌호프, 난민인권센터, 동두천난민공동체, 동작FM, 민주사회를 위한 변호사모임 국제연대위원회,사단법인 두루, 서울온드림교육센터, 수원시글로벌청소년드림센터, 순천이주민지원센터, 아시아의 친구들, 아시아평화를향한이주MAP, 안산시글로벌청소년센터, 외국인 이주노동자 인권을 위한 모임, 이주여성을위한문화경제공동체 에코팜므,이주민지원공익센터 감동, 의정부 EXODUS, 이주민지원센터친구, 천주교 제주교구 이주사목센터 나오미, 재단법인 동천, 재단법인 화우 공익재단, 제주평화인권연구소 왓, 참여연대, 파주 EXODUS, 한국이주인권센터], 소수자난민인권네트워크 [공익인권법재단 공감, HIV/AIDS인권연대 나누리+, 난민인권센터, 행동하는성소수자인권연대, 성공회 용산나눔의집 활동가들 및 개인 활동가들], 예술행동 한뼘, 외국인보호소폐지를위한물결InternationalWaters31, 이주노동자 인권∙노동권 실현을 위한 대구경북지역연대회의[경북북부이주노동자센터, 대구이주민선교센터(북부, 현풍), 성서공단노동조합, 이주와가치, 민주노총경북지역본부, 민주노총대구지역본부, 경산장애인자립생활센터, 대구경북인도주의실천의사협의회, 대구사람장애인자립생활센터, 땅과자유, 민주사회를위한 변호사모임, 민중행동, 무지개인권연대, 인권운동연대, 장애인지역공동체, 지구별동무, 노동당대구시당, 노동당경북도당, 녹색당대구시당, 정의당대구시당, 진보당대구시당], 이주노동자평등연대[건강권 실현을 위한 보건의료단체연합(건강권 실현을 위한 행동하는 간호사회, 건강사회를 위한 약사회, 건강사회를 위한 치과의사회, 노동건강연대, 인도주의실천의사협의회, 참의료실현청년한의사회), 공공운수노조사회복지지부 이주여성조합원모임, 노동당, 노동사회과학연구소, 노동전선, 녹색당, 대한불교조계종사회노동위원회, 성공회 용산나눔의집, 민변노동위원회, 사회진보연대, 이주노동자노동조합(MTU), (사)이주노동희망센터, 이주노동자운동후원회, 이주민센터 친구, 전국민주노동조합총연맹, 전국불안정노동철폐연대, 전국학생행진, 지구인의정류장, 천주교인권위원회, 필리핀공동체카사마코, 한국비정규노동센터], 화성외국인보호소방문 시민모임 마중
