[No. 24-49 HR #14]
جمهوری کره ماه گذشته به عضویت شورای حقوق بشر سازمان ملل انتخاب شد. بیانیه‌ی جامعه‌ی مدنی در این باره و تعهداتی را که کره هنگام نامزدی ارائه کرده است، به‌ویژه آنچه به حقوق مهاجران و پناهندگان مربوط می‌شود، با هم مرور کنیم.
[بیانیه] دولت باید تعهدات نامزدی خود برای عضویت در شورای حقوق بشر سازمان ملل را به‌طور کامل اجرا کند
-
کره در 9 اکتبر در مجمع عمومی سازمان ملل به عضویت شورای حقوق بشر سازمان ملل برای دوره‌ی 2025 تا 2027 انتخاب شد. شورای حقوق بشر نهادی میان‌دولتی است که برای حفاظت و ارتقای حقوق بشر، یکی از سه رکن سازمان ملل، تشکیل شده و وضعیت حقوق بشر در همه‌ی کشورهای عضو سازمان ملل را بررسی می‌کند و به موارد نقض جدی حقوق بشر پاسخ می‌دهد.
-
دولت در 28 ژوئن گذشته، هنگام نامزدی برای انتخابات عضویت در این شورا، تعهدات داوطلبانه (pledges and commitments) را به مجمع عمومی سازمان ملل ارائه کرد. سند تعهدات که در مجموع 6 صفحه است، اراده‌ی دولت برای حفاظت و ارتقای حقوق بشر را اعلام می‌کند و تدابیری برای بهبود وضعیت حقوق بشر داخلی در حوزه‌های مختلف مانند زنان، کودکان، افراد دارای معلولیت، مهاجران و پناهندگان و نیز پیوستن به معاهدات بین‌المللی حقوق بشر که هنوز به آن‌ها نپیوسته و پیگیری پیوستن به معاهداتی که پیوستن به آن‌ها به تعویق افتاده است را وعده می‌دهد.
-
قطعنامه‌ی 60/251 مجمع عمومی سازمان ملل که شورای حقوق بشر را ایجاد کرد، نوشته است که هنگام انتخاب اعضا باید (1) میزان تلاش کشور نامزد برای حفاظت و ارتقای حقوق بشر و (2) تعهدات داوطلبانه‌ی کشور نامزد برای این منظور را در نظر گرفت. بنابراین کره که بر پایه‌ی تعهدات بالا به عضویت شورا انتخاب شده است، موظف است به وعده‌هایی که به جامعه‌ی جهانی داده با صداقت عمل کند.
-
در تعهدات اصلی نامزدی جمهوری کره برای عضویت در شورا، ارائه‌ی کمک توسعه‌ی رسمی برای تقسیم بار و مسئولیت کشورهای پذیرنده‌ی پناهنده نیز گنجانده شده است.
-
این سند مهمی است که از اکنون جهت سیاست حقوق بشری کره را به جامعه‌ی جهانی می‌گوید و اعلام می‌کند که در سطح ملی به آن تعهدات عمل خواهد کرد، اما دولت این مطالب را به‌هیچ‌وجه در داخل کشور منتشر نکرد. همچنین در جریان نوشتن تعهدات مربوط به سیاست حقوق بشر، هیچ گفت‌وگویی با نهادهای مدنی حقوق بشر داخلی انجام نداد.
-
در نتیجه، در آن سند طوری نوشته شد که گویی کره هیچ مشکل حقوق بشری ندارد و تعهداتی که برای بهبود واقعی وضعیت حقوق بشر لازم است در آن نیامد. برای مثال، کره کنوانسیون پناهندگان را خودسرانه تفسیر و اجرا می‌کند و نرخ شناسایی پناهندگی هر سال فقط در حدود 1 درصد است، اما از راه تغییر این وضعیت حتی سخنی نگفته است.
-
برای اینکه کره به‌عنوان عضو شورای حقوق بشر بتواند با سربلندی از دیگر کشورهای عضو بخواهد وضعیت حقوق بشر خود را بهبود دهند، ابتدا باید برای همسو کردن وضعیت حقوق بشر خود با هنجارهای بین‌المللی حقوق بشر تلاش فعالانه‌ای صورت گیرد. اما دولت کره تاکنون نشان داده است که توصیه‌ها و تصمیم‌های نهادهای بین‌المللی حقوق بشر را برای بهبود وضعیت حقوق بشر کره به‌هیچ‌وجه محترم نمی‌شمارد. کدام کشور توصیه‌های کشوری عضو شورای حقوق بشر را که خودش هنجارهای بین‌المللی حقوق بشر را محترم نمی‌شمارد، جدی خواهد گرفت؟
-
ما از دولت کره می‌خواهیم تعهدات داوطلبانه‌ای را که هنگام نامزدی برای انتخابات عضویت در شورای حقوق بشر ارائه کرده بود، ترجمه و در جامعه‌ی کره منتشر کند و به‌طور کامل به آن‌ها عمل کند. همچنین باید مشارکت جامعه‌ی مدنی را در فرایند تعیین تعهدات مربوط به سیاست حقوق بشر، عمل به آن‌ها، نظارت بر این فرایند و ارزیابی نتیجه‌ی آن تضمین کند. امیدواریم دولت کره با فرصت انتخاب‌شدن به عضویت شورای حقوق بشر، توصیه‌ها و تصمیم‌های نهادهای بین‌المللی حقوق بشر را محترم بشمارد و برای تغییر فعالانه‌ی وضعیت حقوق بشر داخلی تلاش کند.
-
-
جمع سازمان‌ها و افراد جامعه‌ی مدنی جمهوری کره
D. حقوق مهاجران و پناهندگان
-
جمهوری کره از سال 2000، از زمان پیوستن به کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR)، به تلاش‌های جهانی برای حمایت از پناهندگان کمک کرده است. در سال 2016 به «باشگاه بیش از 20 میلیون دلار» پیوست که گردهمایی غیررسمی کمک‌کنندگانی است که سالانه بیش از 20 میلیون دلار به UNHCR کمک می‌کنند. همچنین جمهوری کره با همکاری نزدیک با سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM) از صد و سیزدهمین نشست عمومی (2022) به‌عنوان عضو شورای IOM با دوره‌ی چهارساله وارد شد و نقش هماهنگی در گروه آسیا و اقیانوسیه‌ی IOM را بر عهده گرفت.
-
جمهوری کره برای تقسیم بار و مسئولیت حل مسئله‌ی پناهندگان در سراسر جهان، از سال 2015 برنامه‌ی اسکان پناهندگان را با سقف سالانه‌ی 30 پناهنده به‌صورت آزمایشی اجرا کرد و در سال 2017 سقف را به 60 نفر افزایش داد. همچنین جمهوری کره چهارمین برنامه‌ی اساسی سیاست خارجیان و چهارمین برنامه‌ی اساسی سیاست خانواده‌های چندفرهنگی را برای دوره‌ی 2023 تا 2027 دنبال می‌کند.
-
جمهوری کره که در سال 2018 به «پیمان جهانی پناهندگان» پیوست، تعهداتی را که در نخستین مجمع جهانی پناهندگان در سال 2019 داده بود به‌طور صادقانه اجرا کرد و در این دومین مجمع تعهدات تازه‌ای اعلام کرد. جمهوری کره تصمیم گرفت کمک‌های پرداخت‌نشده به UNHCR را افزایش دهد تا UNHCR بتواند به‌طور مؤثر به وضعیت‌های اضطراری پاسخ دهد و از بحران‌های فراموش‌شده‌ی پناهندگان به‌طور مداوم حمایت کند. جمهوری کره کمک‌های بدون تخصیص را از 3.8 میلیون دلار در سال 2023 به 18 میلیون دلار در سال 2024 بیش از چهار برابر کرد و تلاش خواهد کرد دست‌کم 30 درصد از کمک‌های سالانه‌ی بشردوستانه به UNHCR را به‌صورت کمک بدون تخصیص یا دست‌کم 50 درصد را به‌صورت کمک انعطاف‌پذیر تأمین کند. همچنین جمهوری کره برای تقسیم بار و مسئولیت کشورهای پذیرنده‌ی پناهنده به ارائه‌ی کمک توسعه‌ی رسمی ادامه خواهد داد. افزون بر این، جمهوری کره برای حل بحران‌های طولانی‌شونده‌ی پناهندگان، رویکرد پیوند بشردوستانه، توسعه و صلح را در برنامه‌های چندساله‌ی حمایت از پناهندگان تقویت خواهد کرد.
-
جمهوری کره تعهدات خود را درباره‌ی «پیمان جهانی مهاجرت امن، منظم و قانونی» که در نخستین مجمع بررسی مهاجرت بین‌المللی در سال 2022 اعلام کرده بود، اجرا می‌کند.