
در پی شیوع دستهجمعی کووید-19 در بازداشتگاه شرق سئول (Seoul Eastern Detention Center)، تاکنون 1033 نفر مبتلا شدهاند و یکی از آنان درگذشته است. همچنین در 31 دسامبر یکی از زندانیان بازداشتگاه سئول به کووید-19 مبتلا شناخته شد و درگذشت. حدود یک ماه پس از آغاز شیوع دستهجمعی در بازداشتگاه شرق سئول، وزارت دادگستری (Ministry of Justice, MOJ) رسماً پذیرفت که این وضعیت به دلیل محدودیتهای ذاتی مراکز بازداشت و ناکافیبودن تدابیر پیشگیرانهی بهداشتی پیش آمده است، اما همچنان دربارهی بازداشتگاههای خارجیان (immigration detention center) هیچ تلاش فعالانهای برای پیشگیری از بیماری نمیکند.
هنگام شیوع بیماریهای واگیر مانند کووید-19، خطرناکترین و آسیبپذیرترین مکانها همان مراکزی هستند که در آنها زندگی جمعی جریان دارد. در همان آغاز بحران کووید-19 نیز در مکانهایی مانند آسایشگاههای سالمندان و مراکز معلولان بیماری دستهجمعی رخ داد و شمار مبتلایان بهسرعت افزایش یافت. مراکز بازداشت مانند زندانها، بازداشتگاهها و بازداشتگاههای خارجیان نیز همواره بهعنوان مراکز آسیبپذیر در برابر بیماریهای واگیر ذکر شدهاند. بنابراین میتوان گفت شیوع دستهجمعی اخیر در بازداشتگاه شرق سئول رویدادی ویژهی خود آن بازداشتگاه نبود و در هر مرکز بازداشت پرتراکمی هر زمان ممکن بود رخ دهد. این چیزی جز آن نیست که وزارت دادگستری خود فاجعهای قابلپیشبینی را رقم زده است، و چون رهاکردن و سهلانگاری دربارهی مراکز بازداشت است، دیگر نمیتوان آن را نادیده گرفت.
این وضعیت یک بار دیگر این دانش عمومی را تأیید کرد که مؤثرترین راه جلوگیری از گسترش عفونت در مراکز نگهداری جمعی، کاهش تراکم آن مراکز است. از این رو کشورهای مهمی مانند آمریکا و بریتانیا از همان آغاز بحران کووید، برای کاهش ظرفیت نگهداری در مراکز بازداشتی مانند زندانها اقدام به آزادسازی گستردهی زندانیان کردند. اما دولت کره، سرمست از اسطورهی موفقیت «K-Quarantine»، در مورد مراکز بازداشت پرتراکم همچنان تدابیری را دنبال کرده است که حقوق بازداشتشدگان را بهشدت محدود میکند، مانند ممنوعیت ملاقات و کوتاهکردن زمان ورزش.
ما از همان آغاز بحران کووید-19 خواستهایم که شمار خارجیان بازداشتشده در بازداشتگاههای خارجیان کاهش یابد. بازداشتگاه خارجیان جایی است که خارجیانِ در معرض اخراج اجباری موقتاً در آن میمانند، اما پس از بحران کووید-19 با دشوارشدن یافتن پرواز، شمار خارجیانی که باید مدت طولانی در آنجا محبوس بمانند رو به افزایش است. بر پایهی آنچه از طریق درخواست افشای اطلاعات و مانند آن تأیید شده است، ظرفیت نگهداری در 3 بازداشتگاه خارجیان در سراسر کشور، از جمله بازداشتگاه خارجیان هواسونگ (Hwaseong Immigration Detention Center)، نسبت به معمول نزدیک به 2 تا 3 برابر شده و نگرانی از ازدحام را برانگیخته است. از این رو در وضعیتی که اتاقهای قرنطینهی خانگی برای خارجیانی که تازه پذیرش شدهاند یا از بیمارستان بیرون بازگشتهاند کم است، مدت قرنطینه نیز فقط 5 روز تا 1 هفته است و مکان قرنطینه هم از اتاقهای نگهداری موجود دور نیست و اثربخشی آن مشکوک است.
افزون بر این، بر اساس آنچه از خارجیان بازداشتشده شنیدهایم، در هر اتاق حدود 5 تا 12 نفر با هم زندگی میکنند و هیچکس ماسک نمیزند. همچنین گفته میشود کارکنان بازداشتگاه ماسک میزنند، اما گاهی آن را تا زیر چانه پایین میکشند یا اصلاً بدون ماسک صحبت میکنند. در حالی که کارکنان بازداشتگاه از بیرون رفتوآمد میکنند و هر زمان ممکن است با افراد مبتلا تماس پیدا کنند و باید توجه ویژهای داشته باشند. با توجه به وضعیت بد درمانی درون بازداشتگاه، اگر خدای ناکرده شیوع دستهجمعی رخ دهد، ممکن است اوضاع از کنترل خارج شود.
خارجیانی که در بازداشتگاههای خارجیان نگهداری میشوند بیشتر صرفاً متخلفان اقامتی هستند و مجرمان کیفری نیستند. هماکنون نزدیک به 300 هزار خارجی بدون ثبت در جامعهی کره با ما زندگی میکنند. حتی اگر خارجیان بازداشتشدهای را که در بازداشتگاههای سراسر کشور حدود 700 تا 800 نفرند همگی آزاد کنند، چیز چندان مهمی تغییر نخواهد کرد. همچنین نباید کسانی را که به دلایل اداری بازداشت شدهاند در مکانهایی مانند زندان پراکنده کرد. با این همه، ما دلیل اینکه چرا آنان را بهزور در وضعیت ازدحام بازداشت نگه میدارند درنمییابیم. وزارت دادگستری باید همین اکنون هم خارجیان بازداشتشده را بهطور گسترده آزاد کند و تا فروکشکردن بحران کووید-19 به آنان اقامت موقت اعطا کند. فقط این کار میتواند از گسترش بیشتر شیوع دستهجمعی جلوگیری کند و سلامت و حقوق بشر هم خارجیان و هم شهروندان را حفظ کند.
4 ژانویه 2021
گروه شهروندی بازدید از بازداشتگاه خارجیان هواسونگ <ماجونگ>
(수원이주민센터, 아시아의친구들 및 참여시민개인들)
– سازمانهای امضاکنندهی زیر –
공익법센터 어필, 국제이주문화연구소, 난민인권센터, 난민×현장, 두레방, 번역공동체 ‘잇다’, (사)이주민센터 친구, 성공회용산나눔의집, 성미산학교, 성적권리와 재생산정의를 위한 센터 셰어(SHARE), 수요평화모임, 아시아의창, 열린군대를위한시민연대, 외국인노동운동협의회, 외국인이주노동자인권을위한모임, 이주민과함께, 이주민센터 동행, 이주민지원공익센터 감동, 이주와인권연구소, 정만천하–이주여성협회, 평화페미니즘 연구소(FIPS), 피스모모, 한국이주여성인권센터, 한베평화재단