စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် ကိုရီးယားဒုက္ခသည်အခွင့်အရေးကွန်ရက် (Korea Refugee Rights Network) အပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများသည် ကိုရီးယားနိုင်ငံ အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင် (National Human Rights Commission of Korea, NHRCK) ရှေ့တွင် ပူးတွဲသတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ ကျင်းပခဲ့ပြီး ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများနှင့် ဒုက္ခသည်များကို ခွဲခြားဆက်ဆံသည့် အစိုးရ အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးရန်ပုံငွေ မူဝါဒများနှင့်ပတ်သက်၍ ကော်မရှင်သို့ တိုင်ကြားစာ တင်သွင်းခဲ့ပါသည်။
တိုင်ကြားခံရသူများမှာ COVID-19 ကယ်ဆယ်ရေးရန်ပုံငွေ အစိုးရလုပ်ငန်းအဖွဲ့၏ ဦးဆောင်သူများဖြစ်သည့် စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေးနှင့် လုံခြုံရေးဝန်ကြီး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုဖူလုံရေးဝန်ကြီးတို့ ဖြစ်ကြပါသည်။ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သား၊ ကိုရီးယား-တရုတ်လူမျိုး၊ နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသားနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်း ရရှိသူ၏ မိသားစုဝင် အပါအဝင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ခုနစ်ဦးသည် တိုင်ကြားစာ တင်သွင်းရာတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့အများစုသည် ကျန်းမာရေးအာမခံတွင် စာရင်းသွင်းထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။ တိုင်ကြားသူများက ကိုရီးယားအစိုးရ၏ ကယ်ဆယ်ရေးရန်ပုံငွေ မူဝါဒသည် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် တန်ဖိုး၊ ပျော်ရွှင်မှုကို လိုက်စားခွင့် (ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၀)၊ လူသားတို့နှင့် ထိုက်တန်သော ဘဝရှင်သန်ခွင့် (ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၄) စသည့် လူ့အခွင့်အရေးနှင့် မူများကိုလည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေများအရ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ကင်းစင်ရေး မူကိုလည်းကောင်း ချိုးဖောက်သည်ဟု ရှုမြင်ကြပါသည်။
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၀ မှ ၂၂ အထိ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်ခံရသည့်အခါ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုက ခွဲခြားဆက်ဆံသည့် လုပ်ရပ်ကို ပြုလုပ်သည့်အခါ NHRCK သို့ တိုင်ကြားနိုင်ပါသည်။ ကော်မရှင်၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအရာရှိများကို အမှုတွင် တာဝန်ပေးအပ်ပြီးနောက် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု စတင်ပါသည်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု သို့မဟုတ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ကော်မရှင်က ဆုံးဖြတ်ပါက တိုင်ကြားခံရသူအား ပြင်ဆင်ကုစားရေး အစီအမံများ သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများ၊ မူဝါဒများ၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ပြင်ဆင်ရန် သို့မဟုတ် တိုးတက်အောင်ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ တိုင်ကြားမှု ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် သုံးလခန့် ကြာမြင့်ပါသည်။
ယခုအကြိမ် COVID-19 ကယ်ဆယ်ရေးရန်ပုံငွေ ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် မူဝါဒအပေါ် တင်သွင်းသည့် တိုင်ကြားစာသည် ကလေးငယ်ပါသော မိသားစုများနှင့် ဒုက္ခသည်များအတွက် တန်းတူညီမျှမှု အခွင့်အရေးကို အထူးသဖြင့် အာမခံပေးသင့်ကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြထားပါသည်။ အောက်ပါ ကောက်နုတ်ချက်သည် ဒုက္ခသည်များနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်း ရရှိသူများအကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။
ယခင်က 2020 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် ကော်မရှင်သည် ပြည်ထဲရေးနှင့် လုံခြုံရေးဝန်ကြီးသို့ “COVID-19 ကပ်ရောဂါကာလတွင် အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးရန်ပုံငွေ အစီအစဉ်များတွင် ဒုက္ခသည်ဥပဒေနှင့် ဒုက္ခသည်အဆင့်အတန်းဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ ကွန်ဗင်းရှင်းအရ နိုင်ငံသားများနည်းတူ တန်းတူဆက်ဆံခံရသည့် ဒုက္ခသည်များ ပါဝင်စေရန် မျှော်လင့်ပါသည်၊ ထို့အပြင် နေထိုင်သည့်ကာလ၊ နိုင်ငံနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့် အခြားအချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး နိုင်ငံခြားသားများ ပိုမိုပါဝင်စေရန် မျှော်လင့်ပါသည်” ဟူ၍ ထင်မြင်ချက် ပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါသည်။
ဒုက္ခသည်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၀ တွင် အခြားဥပဒေများ ရှိနေသော်လည်း ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သည့် အသိအမှတ်ပြုခံ ဒုက္ခသည်ကို ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းနှင့်အညီ ဆက်ဆံရမည် ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။ ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်း ပုဒ်မ ၂၃ တွင် ကွန်ဗင်းရှင်းဝင်နိုင်ငံများသည် မိမိတို့နယ်မြေတွင် တရားဝင်နေထိုင်သည့် ဒုက္ခသည်များအား ပြည်သူ့ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ထောက်ပံ့မှုဆိုင်ရာတွင် မိမိတို့နိုင်ငံသားများကို ဆက်ဆံသည့်အတိုင်း တူညီစွာ ဆက်ဆံရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။
လက်ရှိ ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် COVID-19 ကယ်ဆယ်ရေးရန်ပုံငွေ အကောင်အထည်ဖော်ရေးအစီအစဉ်သည် ဒုက္ခသည်အဆင့်အတန်း ရရှိသူများ၊ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်း ရရှိသူများနှင့် ခိုလှုံခွင့်လျှောက်ထားသူများ အပါအဝင် ဒုက္ခသည်အဆင့်အတန်း လျှောက်ထားမှုနှင့် ပတ်သက်သူအားလုံးကို ရန်ပုံငွေ ရထိုက်သူများမှ ဖယ်ထုတ်ထားပါသည်။ တိုင်ကြားသူများထဲတွင် ဒုက္ခသည်အဆင့်အတန်း ရရှိသူ မရှိသော်လည်း ကော်မရှင်၏ ယခင်အကြံပြုချက်ကို နိုင်ငံတော်က ထိထိရောက်ရောက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်း မရှိခဲ့ကြောင်းကို တိုင်ကြားမှုအပေါ် ကော်မရှင်၏ ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် မှတ်သားထားသင့်ပါသည်။
2021 ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်း ရရှိသူများ၏ လူ့အခွင့်အရေးကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်း ရရှိသူများ၏ အခြေအနေနှင့် ဆက်ဆံမှုသည် အရန် သို့မဟုတ် ဖြည့်စွက်ကာကွယ်မှု၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီစေရန် သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို ပြင်ဆင်ရန်နှင့် ဥပဒေများ မပြင်ဆင်မီ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်း ရရှိသူများအား ဆက်ဆံမှုဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များကို ပြင်ဆင်ရန် ကော်မရှင်သည် တရားရေးဝန်ကြီးအား အကြံပြုခဲ့ပါသည်။
ကော်မရှင်၏ ယခင်အကြံပြုချက်သည် ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်း ရရှိသူများအတွက် အရန်ကာကွယ်မှု သက်ရောက်မှုကို အသိအမှတ်ပြုထားခြင်း ဖြစ်ပြီး UNHCR လမ်းညွှန်ချက်၊ ဥရောပသမဂ္ဂ ညွှန်ကြားချက်နှင့် နိုင်ငံရပ်ခြားရှိ ကိစ္စအမျိုးမျိုးတို့က အရန်ကာကွယ်မှုသည် ထိုအဆင့်အတန်း ရရှိသူများအား တည်ငြိမ်သော နေထိုင်ခွင့်အဆင့်အတန်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ဒုက္ခသည်အဆင့်အတန်း ရရှိသူများကဲ့သို့ အခွင့်အရေးများကို ရယူနိုင်မှု ရှိစေရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း ညွှန်ပြနေသဖြင့် ရှည်ကြာနေသော COVID-19 အခြေအနေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ငွေရေးကြေးရေး အခက်အခဲများကို သက်သာစေရန် ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် COVID-19 ကယ်ဆယ်ရေးရန်ပုံငွေတွင် ဒုက္ခသည်များအပြင် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်း ရရှိသူများကိုပါ ထည့်သွင်းသင့်ပါသည်။