Immediately stop the forced repatriation of Russian refugees fleeing to South Korea at the border after the announcement of the Russian conscription order
သတင်းမီဒီယာ ဖော်ပြချက်နှင့် မကြာသေးမီက အချက်အလက်များ
ရုရှား၏ ယူကရိန်း ကျူးကျော်မှုအပြီး ပြီးခဲ့သော စက်တင်ဘာ 30 ရက်တွင် ပူတင်၏ “တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူရေး အမိန့်” ဟု ခေါ်သည့်၊ “မိမိစိတ်ကြိုက်ဖြစ်သဖြင့် အားနည်းသူများကို ခွဲခြားဆက်ဆံသည့် စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူရေး အမိန့်” ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
ထို့နောက် နိုင်ငံပြင်ပသို့ ခေါ်ယူခံရနိုင်ခြေရှိသူ အများအပြား ထွက်ပြေးနေကြသည်။ 200,000 အထိ ရှိခဲ့သည်ဟု သတင်းများလည်း ရှိသည်။ ဤကိစ္စသည် စစ်ပွဲ၏ လက္ခဏာ သို့မဟုတ် ရုရှားပူတင်စနစ်၏ အကျပ်အတည်း၏ လက္ခဏာဆိုင်ရာ ပြဿနာသာ မဟုတ်ဘဲ ဒုက္ခသည်ကာကွယ်ရေးစနစ် လည်ပတ်မှု ရှိ မရှိနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေပြီး အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ ကိုရီးယားသို့ ရှောင်တိမ်းလာမှု ဖော်ပြခံရသည်။
-
- 10.၊ 11. ရက်စွဲပါ သတင်းမီဒီယာ ဖော်ပြချက်များအရ လည်း ဒုံဟဲ၊ ဖိုဟန်တို့မှတဆင့် ရုရှားနိုင်ငံသား 20 ဦးကျော်သည် စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူရေး အမိန့်ကို ရှောင်ရှားရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရေယာဉ် (yacht) စီး၍ ပင်လယ်ပြင်သို့ ရောက်ရှိလာသော်လည်း ဝင်ခွင့်မပြုခံရဘဲ စောင့်ဆိုင်းနေကြောင်း သတင်း ပေါ်ထွက်ခဲ့ပြီး ပြည်တွင်းပြည်ပနှင့် ဝင်ပေါက်ဆိပ်ကမ်းများတွင် အလားတူ ဖြစ်ရပ်များ ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။
တောင်းဆိုချက်များ
ပထမ၊ မီဒီယာတွင် ဖော်ပြထားသော ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် ရုရှားဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူများအကြောင်း အချက်အလက်နှင့် အစိုးရ၏ အစီအမံများကို ချက်ချင်း ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ထုတ်ဖော်ပါ။
ဒုတိယ၊ ပင်လယ်ရေပိုင်နက်အတွင်း ရောက်ရှိလာသော ရုရှားနိုင်ငံသား ဒုက္ခသည်များအား ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားမှု လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ရယူခွင့်နှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း လမ်းညွှန်ချက်ကို အာမခံပြီး ဒုက္ခသည်ဥပဒေ (Refugee Act) အရ လျင်မြန်စွာ စစ်ဆေးမှုသို့ လွှဲပြောင်းရန် ဆုံးဖြတ်ပါ။
တတိယ၊ ပြည်တွင်းရှိ ရုရှားဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူများ (စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူရေး အမိန့်ကို ငြင်းပယ်သူများ) နှင့်ပတ်သက်သော အစီအမံများ ချမှတ်ပါ။
စတုတ္ထ၊ ရုရှားဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူများ၏ “စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူရေး အမိန့် ထုတ်ပြန်ပြီးနောက်” ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားမှုသည် “အရေးပါသော အခြေအနေပြောင်းလဲမှု” ဖြစ်သည်။ လျှောက်ထားမှုအသစ် ရှိလာပါက နေထိုင်ခွင့် အဆင့်အတန်း ပေး၍ ဒုက္ခသည်ဥပဒေအရ လေဆိပ်နှင့် ပြည်တွင်း စစ်ဆေးမှုကို ဆောင်ရွက်ပြီး ထိန်းသိမ်းခံထားရသော ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားသူများကို လျင်မြန်စွာ ထိန်းသိမ်းမှုမှ လွှတ်ပေးပါ။
ပဉ္စမ၊ တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ဝင်ပေါက်ဆိပ်ကမ်းများရှိ အရာရှိများ - လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး၊ ကမ်းခြေစောင့်တပ်၊ အမျိုးသားထောက်လှမ်းရေးဌာန - အား တရားမဝင် အတင်းအကျပ် ပြန်ပို့မှုတွင် ပါဝင်မပတ်သက်စေရန် ဆက်စပ်စံနှုန်းများ၊ စံသတ်မှတ်ချက်များနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို သင်တန်းပေးပါ။
ပူတင်၏ စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူရေး အမိန့်ကို ရှောင်ရှားကာ ကိုရီးယားသို့ သင်္ဘောဖြင့် ထွက်ပြေးလာသော ရုရှားဒုက္ခသည်များ?
က. စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူရေး အမိန့်ကို ရှောင်ရှားထွက်ပြေးလာသော ဒုက္ခသည်များသည် စံနှုန်းအရ ဒုက္ခသည်များ ဖြစ်သည်
၎င်းတို့သည် ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းအရ ဒုက္ခသည်များ ဖြစ်သည်။ စစ်ပွဲမှ ထွက်ပြေးရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများ ကွဲပြားသည်။ ၎င်းတို့အနက် စစ်မှုထမ်းရှောင်ခြင်းသည် စစ်ပွဲကို တစ်ဦးချင်းအဆင့်တွင် ဆန့်ကျင်သည့် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး စစ်ပြင်တွင် မတရားသော စစ်မှုထမ်းမှု သို့မဟုတ် ၎င်းကို ရှောင်ရှားသည့်အတွက် ခံရမည့် အချိုးမကျသော ပြစ်ဒဏ်ဟူသော ညှဉ်းဆဲမှုမှ ထွက်ပြေးခြင်း ဖြစ်သည်။ “ညှဉ်းဆဲမှု” နှင့် သက်ဆိုင်သည်။
စစ်မှုထမ်းရှောင်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်း ကိုယ်တိုင်လည်း ကွဲပြားသည်။ “ကိုယ်ကျင့်တရား” ဖြစ်နိုင်သည်၊ “ဘာသာရေး” ဖြစ်နိုင်သည်၊ “ပူတင်၏ စစ်ပွဲကို ဆန့်ကျင်သည်ဟူသော နိုင်ငံရေး အမြင်” လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အဆုံးစွန်ဆိုရလျှင် “မိမိ၏ အသက်နှင့် မိသားစုလုံခြုံရေးအတွက်သာ ရှောင်ရှားခဲ့ခြင်း” ဖြစ်သော်လည်း ပြဿနာမရှိပါ။ “သတ်မှတ်ခံရသော နိုင်ငံရေး အမြင် (Imputed political opinion)” တွင် ပါဝင်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရိုးရိုး စစ်မှုထမ်းရှောင်ခြင်း ဖြစ်စေကာမူ စစ်ကာလတွင် စစ်ပွဲကို ဆောင်ရွက်နေသော အာဏာပိုင်များအတွက် တန်ဖိုးရှိသော စစ်သည်အရင်းအမြစ်က တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ပြီး ထွက်ပြေးလျှင် ၎င်းကို “သစ္စာဖောက်မှု” ဟု ယူဆပြီး “နိုင်ငံ၏ ရန်သူ” ဟု ခေါ်ကာ စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူမှု အဆင့်ကို မြှင့်တင်သည်။
ရိုးရိုး စစ်မှုထမ်းရှောင်သူ ဖြစ်စေကာမူ “နိုင်ငံရေး အမြင်” ရှိသည့် ထွက်ပြေးမှုအဖြစ် ယူဆရသည့် ရည်ရွယ်ချက်ကင်းသော အခြေအနေများ ရှိလျှင် ဒုက္ခသည်ဖြစ်ကြောင်း သေချာသည်။ ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းအရ “အကြောင်းရင်း ငါးမျိုးနှင့် ဆက်စပ်မှု” လည်း ပြည့်မီသည်။ ထို့ကြောင့် ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) ၏ စစ်ဆေးရေး လမ်းညွှန်ချက် အမှတ် 10 တွင် “စစ်မှုထမ်းမှုနှင့် ဒုက္ခသည်အဆင့်အတန်း” အကြောင်း ပါဝင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူမှု၏ တရားမျှတမှုကို တစ်ဖက်သတ် ထောက်ခံခြင်းသည် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်သူ ဖြစ်သော နိုင်ငံသားနိုင်ငံ၏ အမြင်သာ ဖြစ်ပြီး ဒုက္ခသည်များ ခိုလှုံရာနိုင်ငံက လိုက်နာရမည့် စံနှုန်းအဖြစ် မဖြစ်နိုင်ပါ။
ထို့ပြင် လူတိုင်း စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူခံရနိုင်သော စစ်တန်းလျားနိုင်ငံ ကိုရီးယား၏ အခြေအနေတွင် “စစ်မှုထမ်းရှောင်ခြင်း” သည် နိုင်ငံသားများ၏ အသက်ကို ကာကွယ်ရမည့် တာဝန်မှ ထွက်ပြေးခြင်းဖြစ်၍ ကိုယ်ကျင့်တရားအရ ရှုတ်ချခံရသင့်သည်ဟု ယူဆခံရသဖြင့် ယေဘုယျအားဖြင့် “စစ်မှုထမ်းရှောင်သူက ဘာဒုက္ခသည်လဲ” ဟူသော နားလည်မှု လွဲမှားမှုကို ဖြစ်စေတတ်သည်။ သို့သော် စံနှုန်းအရ စံသတ်မှတ်ချက်ကို စွန့်လွှတ်၍မရပါ၊ တစ်ဦးချင်း စစ်မှုထမ်းမှုကို ငြင်းပယ်သည့် အခြေခံအခွင့်အရေးကို ခိုလှုံရာနိုင်ငံက ကာကွယ်ပေးနိုင်ပြီး နိုင်ငံတစ်ခုစီ၏ အခြေအနေအလိုက် စစ်ပွဲနှင့် စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူမှု၏ “တရားမျှတမှု” သည် သိသိသာသာ ကွဲပြားသောကြောင့် စစ်ပွဲကိုယ်တိုင်ကို ဆန့်ကျင်ခြင်းအပါအဝင် “မတရားသော စစ်ပွဲ” ကို ဆန့်ကျင်ခြင်းနှင့် ထွက်ပြေးခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ ပူတင်၏ စစ်ပွဲတွင် မည်သူမျှ ပါဝင်ရန် မမျှော်လင့်နိုင်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။
ခ. နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းသည် ဤစံနှုန်းများကို လက်တွေ့တွင် လိုက်နာနေသည်။
ပြည်တွင်းတွင် ယခင်က “စစ်ဘေးဒုက္ခသည်သည် ဒုက္ခသည် မဟုတ်” ကဲ့သို့ ဥပဒေပညာအရ မမှန်ကန်သော သတင်းထုတ်ပြန်ချက် ဖြန့်ချိခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် ဤအချက်သည် လုံးဝ မမှန်ပါ။ ဥရောပ၏ ဥပမာကို ကြည့်ပါ။ ဥပမာ ဆီးရီးယား ဒုက္ခသည်များ။ အထက်ပါ စည်းမျဉ်းအတိုင်း “ဆီးရီးယားစစ်ပွဲ” မှ ထွက်ပြေးခဲ့သော အမျိုးသားများအနက် များစွာသည် ထိုနည်းတူ “အာဆတ်တပ်” တွင် ပါဝင်၍ စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူခံရခြင်းကို ရှောင်ရှားခဲ့သော ဒုက္ခသည်များ ဖြစ်သည်။ ဒုက္ခသည်အများဆုံး ပထမကမ္ဘာနိုင်ငံများသို့ ဦးတည်ခဲ့သည့် နေရာမှာ ဂျာမနီ ဖြစ်သည်။ 2015 ခုနှစ်တစ်နှစ်တည်းတွင်ပင် တစ်နှစ်လျှင် ခန့်မှန်းခြေ 1,500,000 ဦးအထိ ရှိခဲ့သည်။
ဂျာမနီ ဖက်ဒရယ် အုပ်ချုပ်ရေးတရားရုံးချုပ်၏ ဥပဒေစီရင်ထုံးများ စုပုံလာခြင်းက စစ်ဆေးမှုစံနှုန်းကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ အစောပိုင်းတွင် ဂျာမနီ BAMF ၏ မတရားသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည့် စီရင်ထုံး အုပ်စုနှစ်ခု ရှိသည်။ “ပထမ၊ စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူနိုင်ခြေရှိသော အမျိုးသား၏ မူရင်းဒေသသည် အလက်ပ္ပို စသည့် သူပုန်ဒေသ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်လျှင်?” ထိုသို့ဆိုလျှင် “သူပုန်များကို ကြင်နာသဖြင့် ထွက်ပြေးသည်ဟု ယူဆခံရနိုင်သောကြောင့်” သတ်မှတ်ခံရသော နိုင်ငံရေး အမြင်ကြောင့် ဒုက္ခသည်အဆင့်အတန်း အသိအမှတ်ပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ 2018. 2. 7. ဆုံးဖြတ်ချက် 5A 1245/17.A (Saxon Higher Administrative Court၊ ဂျာမနီ ဆက်ဆိုနီပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးတရားရုံးချုပ်)၊ 2018. 6. 6. ဆုံးဖြတ်ချက် 3A3040/16.A VerwaltungsgerichtshofHessen (ဂျာမနီ ဟက်ဆီးပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးတရားရုံးချုပ် စီရင်ထုံး) ဖြစ်သည်။
စီရင်ထုံးအုပ်စု ဒုတိယတစ်ခုလည်း ရှိသည်။ “သူပုန်ဒေသမှ ဖြစ်စေ မဖြစ်စေ စစ်မှုထမ်းရှောင်သူအားလုံးကို အာဆတ်၏ ရန်သူအဖြစ် ယူဆသည်မှာ နိုင်ငံ၏ အခြေအနေ ဖြစ်သောကြောင့် အားလုံးသည် သတ်မှတ်ခံရသော နိုင်ငံရေး အမြင်ကြောင့် ဒုက္ခသည်များ ဖြစ်သည်” ဟု ဆိုသည်။ 2018. 6. 6. ဆုံးဖြတ်ချက် 3 A 403 / 18.A Verwaltungsgerichtshof Hessen (ဂျာမနီ ဟက်ဆီးပြည်နယ် အယူခံတရားရုံး စီရင်ထုံး)။ ထိုနောက်ပိုင်း လက်တွေ့တွင် သူပုန်ဒေသနှင့် ဆက်စပ်မှု ရှိ မရှိ စသည်တို့ကို ပျော့ပျောင်းစွာ စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် BAMF သည် “ဒုက္ခသည်အဆင့်အတန်း” ကို ပေးအပ်နေသည်။ “လူသားချင်းစာနာမှု အကြောင်းပြချက်ဖြင့် နေထိုင်ခွင့်” အဆင့်အတန်း မဟုတ်ဘဲ ဒုက္ခသည်အဆင့်အတန်း ဖြစ်သည်။
တစ်ဦးချင်း ဒုက္ခသည်များ၏ ထွက်ပြေးရသည့် အကြောင်းရင်းများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည့် ဤချဉ်းကပ်မှုမှတပါး အခြားလမ်းကြောင်းလည်း ရှိသည်။ “စစ်ပွဲကိုယ်တိုင်ကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ အကဲဖြတ်သည့်အခါ စစ်ရာဇဝတ်မှု သို့မဟုတ် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်နေသော စစ်ပွဲ ဖြစ်လျှင်” ဖြစ်သည်။ ၎င်းမှာ “ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျသော” အကဲဖြတ်မှုအရ ဖြစ်သည်။ “စစ်ရာဇဝတ်မှုတွင် ပါဝင်သော စစ်သည်များသည် ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းဖြင့် ကာကွယ်ခံမရနိုင်” ဟူသည့်အရာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ် စစ်ရာဇဝတ်မှု စသည်တို့ ကျူးလွန်နေသော အလွန်မတရားသည့် စစ်ပွဲကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ ငြင်းပယ်နိုင်သည့် အခွင့်အရေးကို ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
“အချို့သော စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုအပေါ် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ တရားမျှတမှုနှင့်ပတ်သက်၍ အစိုးရနှင့် ကွဲလွဲသည်ဟူသည်မျှဖြင့် လုံးဝမလုံလောက်ပါ။ သို့သော် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှု၏ အမျိုးအစားသည် လူ့အပြုအမူ၏ အခြေခံစည်းမျဉ်းများကို ချိုးဖောက်သည်ဟု နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက ရှုတ်ချထားလျှင် ထွက်ပြေးခြင်း၊ တပ်ပြေးခြင်းအတွက် ပြစ်ဒဏ်သည် တရားမျှတမှု၏ အခြားလိုအပ်ချက်အားလုံးအရ ကိုယ်တိုင်ပင် ညှဉ်းဆဲမှုဟု ယူဆနိုင်သည်” (1988 ခုနှစ် အမေရိကန် စတုတ္ထမြောက် ဆားကစ် အယူခံတရားရုံး M.A. A26851062)
နောက်ဆုံးတွင် (မတရားသော စစ်ပွဲနှင့်) စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူမှုကို ရှောင်ရှားကာ ထွက်ပြေးသူများသည် ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းဖြင့် ကာကွယ်ခံနိုင်သည်။
ဂ. နယ်စပ်တွင် ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားခွင့် အခွင့်အလမ်း ဆုံးရှုံးစေခြင်းသည် “အတင်းအကျပ် မပြန်ပို့ရန် တာဝန် ချိုးဖောက်ခြင်း” ဖြစ်သည်
ကိုရီးယား၏ နယ်မြေ၊ ရေပိုင်နက်အတွင်း ဝင်ရောက်လာသော ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် ခိုလှုံခွင့်လျှောက်ထားသူများအား ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားမှု လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၏ အခွင့်အလမ်းနှင့် အခွင့်အရေးကို လမ်းညွှန်ပေးခြင်းမရှိဘဲ အမှန်တကယ် ခိုလှုံခွင့်စနစ်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရန် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့် စနစ်များ မပံ့ပိုးဘဲ ပြုလုပ်သော ဝင်ခွင့်ငြင်းပယ်ခြင်း၊ ဆိပ်ကမ်းဝင်ခွင့် တားမြစ်ခြင်း၊ ကမ်းကပ်ရပ်နားခွင့် တားမြစ်ခြင်း စသည်တို့သည် ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းက တားမြစ်ထားသော အတင်းအကျပ် မပြန်ပို့ရန် တာဝန်ကို ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
နယ်စပ်တွင် ငြင်းပယ်ခြင်း (Rejection at the border) သည် အတင်းအကျပ် မပြန်ပို့ရန် တာဝန်ကို ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းလေဆိပ်များတွင် ဒုက္ခသည်လျှောက်ထားခြင်းနှင့် ၎င်းဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ရယူခွင့်ကို အာမခံခဲ့သည့် စီရင်ထုံးများစွာ၏ စုပုံမှုကလည်း ဤအချက်ကို ရှင်းလင်းစွာ ထောက်ခံသည်။
မြောက်ကိုရီးယားမှ ထွက်ပြေးလာသူများကို ပင်လယ်ပြင်တွင် အတင်းအကျပ် မြောက်ဘက်သို့ ပြန်ပို့ခြင်း စသည့် ပြဿနာသည် အတင်းအကျပ် မပြန်ပို့ရန် တာဝန်ချိုးဖောက်ခြင်းဟု များစွာ ရှုတ်ချခံခဲ့ရပြီး တရားရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း တူညီသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို ယူခဲ့သောကြောင့် ရုရှားဒုက္ခသည်များ၏ နယ်မြေနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ရယူခွင့်ကို ရပ်တန့်ခြင်းသည်လည်း ထိုနည်းတူ အတင်းအကျပ် မပြန်ပို့ရန် တာဝန်ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဃ. ရုရှား၏ စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူမှုကို ရှောင်ရှားကာ ထွက်ပြေးလာသူများသည် ဒုက္ခသည်များ ဖြစ်သည်
၎င်းတို့သည် ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းအရ ဒုက္ခသည်များ ဖြစ်သည်။ အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် တူညီသော စံနှုန်းအရ အားလုံး သက်ဆိုင်သည်။ “စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူခြင်းကိုယ်တိုင်” နှင့် “စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူမှုကို ရှောင်ရှားလျှင် ခံရသော အချိုးမကျသည့် ပြစ်ဒဏ်” နှစ်ခုလုံးသည် ညှဉ်းဆဲမှုနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ “ဒုက္ခသည်အကြောင်းရင်းနှင့် ဆက်စပ်မှု” လည်း ရှိသည်။ ရုရှားအာဏာပိုင်များသည် စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူရေး အမိန့်ကို ငြင်းပယ်လျှင် တပ်ပြေးဟု ယူဆကာ 10 နှစ်ကျ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်သည့် ဥပဒေကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ အာဏာပိုင်များ၏ ဤကဲ့သို့သော ဥပဒေပြုရည်ရွယ်ချက်ကို စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူမှုကို ရှောင်ရှားသည့် ဒုက္ခသည်များအပေါ် သတ်မှတ်ခံရသော နိုင်ငံရေး အမြင်ကြောင့် ညှဉ်းဆဲမှု၏ အကြောင်းရင်းအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။
လူသားမျိုးနွယ်ကို ဆန့်ကျင်သော စစ်ပွဲကော? ဟုတ်ပါသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပိုမိုအသေးစိတ် စုံစမ်းမှု လိုအပ်လာမည်ဖြစ်သော်လည်း အရပ်သားအစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု၏ သက်သေအထောက်အထားများ၊ လူသားမျိုးနွယ်ကို ဆန့်ကျင်သည့် စစ်ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ သက်သေအထောက်အထားများ မရေမတွက်နိုင်အောင် သိရှိထားပြီးဖြစ်သည်။ “မတရားသော စစ်ပွဲ” ကို ငြင်းပယ်နိုင်သည့် အခွင့်အရေးအရ စစ်ပွဲကို ငြင်းပယ်ကာ ထွက်ပြေးနိုင်ပြီး ၎င်းတို့၏ ယုံကြည်ချက်ကို ကာကွယ်ခံရမည့် နိုင်ငံရေး အမြင်အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည်။
င. ကိုရီးယားသို့ ထွက်ပြေးလာသော ရုရှားဒုက္ခသည်များကို ချက်ချင်း ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမည်
မီဒီယာသတင်းများမှ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ရုရှားပူတင်၏ စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူရေး အမိန့်ကို ရှောင်ရှားသော ဒုက္ခသည်များသည် ကိုရီးယားသို့လည်း ထွက်ပြေးရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည်။ သင်္ဘောဖြင့် ရောက်ရှိနိုင်သည့် နေရာ ဖြစ်သည်။ အစိုးရသည် ဆက်စပ်အစီအမံများကို အလျင်အမြန် ချမှတ်ပြီး နယ်စပ်တွင် ငြင်းပယ်ခြင်း (Rejection at the Border) မှတဆင့် အတင်းအကျပ် ပြန်ပို့ခြင်း မဖြစ်ပေါ်စေရန် ဒုက္ခသည်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ရှင်းလင်းစေရမည်။ ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်း ပုဒ်မ 31 ရှိသော်လည်း တရားမဝင် ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးပမ်းသည်ဟု ဆိုကာ ရဲထံ လွှဲပြောင်းပေးအပ်သည့် ဖြစ်ရပ်ဆိုး မဖြစ်ပေါ်စေရန် ဆက်စပ်ညွှန်ကြားချက်ကို လျင်မြန်စွာ ထုတ်ပြန်ရမည်။
ထို့ပြင် ကိုရီးယားတွင် နေထိုင်ပြီးသော ရုရှားနိုင်ငံသားများ၏ ကိစ္စတွင် ၎င်းတို့သည် စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူမည့် အသက်အပိုင်းအခြား - မိမိစိတ်ကြိုက် - တွင် ပါဝင်သည်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ရုရှားသို့ ပြန်ပို့ခြင်းကို ငြင်းပယ်ကာ ကိုရီးယားအစိုးရထံ ခိုလှုံခွင့်လျှောက်ထားလျှင် နေထိုင်မှုနှင့် စစ်ဆေးမှုဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်ကိုလည်း လျင်မြန်စွာ ချမှတ်ရမည်။
ယူကရိန်းဒုက္ခသည်များ၏ ကိုရီးယားတွင် ရပ်တည်မှုကဲ့သို့ပင် ပူတင်၏ စစ်ပွဲမှ ရှောင်တိမ်းလာသော ရုရှားဒုက္ခသည်များသည်လည်း ကိုရီးယားအစိုးရ၏ ရင့်ကျက်ပြီး လူ့အခွင့်အရေးကို ဂုဏ်ပြုသည့် စံနှုန်းအပေါ် အခြေခံသော တုံ့ပြန်မှုကို တောင်းဆိုနေကြသည်။ မနေ့က ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများထဲမှ ကိုရီးယား ကျဆုံးသွားသည့် အခြေအနေကိုလည်း မြင်တွေ့ခဲ့ရသောကြောင့် ပုံစံမျိုးမဟုတ်ဘဲ လျင်မြန်၍ စစ်မှန်သော အစီအမံများသာလျှင် လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်မှုနှင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်း၏ ယုံကြည်မှုကို ရရှိစေမည့် တစ်ခုတည်းသော လမ်းဖြစ်သည်။
ဒုက္ခသည်လူ့အခွင့်အရေးကွန်ရက်
▣ ဒုက္ခသည်လူ့အခွင့်အရေးကွန်ရက် (2022. 10. 12. ခုနှစ်အထိ အောက်ပါ အဖွဲ့အစည်းအဖွဲ့ဝင် 32 ဖွဲ့နှင့် အထူးအဖွဲ့ဝင် 4 ဖွဲ့)
난민인권네트워크 [TFC(The First Contact for Refugee) 공익법센터 어필, 공익변호사와 함께하는 동행, 공익사단법인 정, 공익인권법재단 공감, 공익인권센터 드림(DREAM), 국제난민지원단체 피난처, 글로벌호프, 난민인권센터, 동두천난민공동체, 동작FM, 민주사회를위한변호사모임 국제연대위원회, 사단법인 두루, 서울온드림교육센터, 수원글로벌드림센터, 순천이주민지원센터, 아시아의 친구들, 아시아평화를향한이주MAP, 이주여성을위한문화경제공동체 에코팜므, 이주민지원공익센터 감동, 의정부 EXODUS, 이주민지원센터친구, 참여연대, 천주교 제주교구 이주사목센터 나오미, 재단법인 동천, 재단법인 화우 공익재단, 제주평화인권연구소 왓, 파주 EXODUS, 한국이주인권센터]
