မင်္ဂလာပါ၊ MAP ဒုက္ခသည်သတင်း (MAP’s Refugee News) မှ ကြိုဆိုပါသည်။ မကြာသေးမီက ကိုရီးယားနိုင်ငံ အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင် (National Human Rights Commission of Korea) က တရားရေးဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Justice) သို့ ကိုရီးယားရှိ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူများ၏ မိသားစုပြန်လည်ပေါင်းစည်းခွင့်ကို အာမခံရန် အကြံပြုခဲ့ပါသည်။ အသေးစိတ်ကို အောက်တွင် ကြည့်ရှုပါ။
📌မူရင်း (ကိုရီးယား)
📌ရိုးရှင်းလွယ်ကူစွာ ဖတ်ရန်
ကိုရီးယားရှိ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူများ၏ မိသားစုပြန်လည်ပေါင်းစည်းခွင့်ကို အာမခံခြင်း
ဒုက္ခသည်ဥပဒေ (Refugee Act) ကို ပြင်ဆင်ရန် တရားရေးဝန်ကြီးထံ အကြံပြုချက်
2024 ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ 14 ရက်တွင် ကိုရီးယားနိုင်ငံ အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်က လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူများ မိသားစုနှင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းခွင့်ရစေရန် ဒုက္ခသည်ဥပဒေ ကို ပြင်ဆင်ရန် တရားရေးဝန်ကြီးထံ အကြံပြုခဲ့သည်။
* မိသားစုပြန်လည်ပေါင်းစည်းခွင့်ဆိုသည်မှာ မိမိ၏ မိသားစုနှင့်အတူ နေထိုင်ခွင့်ကို ဆိုလိုသည်။
တိုင်ကြားသူသည် ဒုက္ခသည်ကူညီထောက်ပံ့ရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ထိခိုက်ခံရသူများမှာ ကိုရီးယားရှိ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူများ ဖြစ်သည်။ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူများအတွက် မိသားစုပြန်လည်ပေါင်းစည်းခွင့်ကို အသိအမှတ်မပြုခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ လူ့အခွင့်အရေးကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု စောဒကတက်ကာ တိုင်ကြားသူသည် ကိုရီးယားနိုင်ငံ အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်သို့ တိုင်ကြားစာ တင်သွင်းခဲ့သည်။
အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်၏ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ကုစားရေး ဒုတိယကော်မတီ (အဖွဲ့ခွဲဥက္ကဋ္ဌ - Choong-sang Lee၊ အမြဲတမ်းကော်မရှင်နာ) က ဤတိုင်ကြားစာကို စုံစမ်းမည်မဟုတ်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥပဒေ (National Human Rights Commission Act) ပုဒ်မ 32 ပုဒ်မခွဲ 1 ပုဒ်မငယ် 1 အရ ဤကိစ္စသည် ကော်မရှင်၏ စုံစမ်းမှုထက် ဥပဒေပြုမှု လုပ်ဆောင်ချက်ကို လိုအပ်သည်ဟု ကော်မတီက ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။
သို့ရာတွင် ကိုရီးယားရှိ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူများသည် မိမိတို့နိုင်ငံသို့ ပြန်၍မရဘဲ ကိုရီးယားတွင် ကာလရှည်ကြာ နေထိုင်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် မိသားစုနှင့် ကွဲကွာ၍ နေထိုင်နေရသည်။ ဤပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန် လိုအပ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုကာ အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်က အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥပဒေ ပုဒ်မ 19 ပုဒ်မငယ် 1 နှင့် ပုဒ်မ 25 ပုဒ်မခွဲ 1 အရ လူ့အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်မြှင့်တင်ရေးရှုထောင့်မှ တိုးတက်ပြောင်းလဲရန် အချက်များကို ဖော်ထုတ်နိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာ မူဝါဒများနှင့် စနစ်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့သည်။
ဒုက္ခသည်ဥပဒေ ပုဒ်မ 2 ပုဒ်မငယ် 3 အရ “လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူ” ဆိုသည်မှာ ဒုက္ခသည်အဖြစ် အရည်အချင်းမပြည့်မီသော်လည်း မိမိတို့နိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်လျှင် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း၊ လူမဆန်သော ဆက်ဆံမှု သို့မဟုတ် ပြစ်ဒဏ်ခတ်ခြင်းကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော အန္တရာယ်နှင့် ကြုံတွေ့ရနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ရန် တရားနည်းလမ်းကျသော အကြောင်းရင်းရှိသူကို ဆိုလိုသည်။ ထိုသူများကို အစိုးရသတ်မှတ်ထားသော စည်းမျဉ်းများအရ တရားရေးဝန်ကြီး၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ကိုရီးယားတွင် နေထိုင်ခွင့်ပြုထားသည်။
တရားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ လစဉ်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးစာရင်းဇယားများ (Monthly Immigration Statistics) တွင် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူများနှင့် အသိအမှတ်ပြုခံရသော ဒုက္ခသည်များကို “ဒုက္ခသည်အသိအမှတ်ပြုမှု (ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု)” ဟူသော အမည်တပ်၍ အတူတကွ အမျိုးအစားခွဲထားသည်။
“လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူများ၏ ခွင့်ပြုချက်” ဟူသော ဝေါဟာရကို နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများနှင့် ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ ဥပမာများအရ “ဖြည့်စွက်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု (complementary protection)” အဖြစ် အမျိုးအစားခွဲထားသည်။ နိုင်ငံအသီးသီးတွင် ၎င်းကို ဖြည့်စွက်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု၊ အရန်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု (subsidiary protection) သို့မဟုတ် ဆင်တူသော ဝေါဟာရများဖြင့် ခေါ်ဆိုကြသည်။
ဖြည့်စွက်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုသည် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းနှင့် အခြားရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော၊ လူမဆန်သော သို့မဟုတ် ဂုဏ်သိက္ခာချသော ဆက်ဆံမှု သို့မဟုတ် ပြစ်ဒဏ်ကို ဆန့်ကျင်သည့် ကွန်ဗင်းရှင်း (Convention Against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment) နှင့် နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာ ပဋိညာဉ် (International Covenant on Civil and Political Rights) ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ သဘောတူစာချုပ်များအပေါ် အခြေခံသည်။ ၎င်းသည် 1951 ခုနှစ် ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်း (1951 Refugee Convention) သို့မဟုတ် ကိုရီးယား ဒုက္ခသည်ဥပဒေ အရ ဒုက္ခသည်အဖြစ် အသိအမှတ်မပြုခံရသော်လည်း ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု လိုအပ်နေသူများအား ပေးအပ်သည့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်းတွင် ဒုက္ခသည်အဆင့်အတန်းအတွက် အကြောင်းရင်းငါးခု (ဥပမာ - ပြည်တွင်းစစ်ဒဏ်ခံစားရသူများ) နှင့် မကိုက်ညီသော်လည်း မိမိတို့၏ လုံခြုံရေးကို ပြင်းထန်စွာ ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသူများ ပါဝင်သည်။
ဤနေရာတွင် “ဖြည့်စွက်” ဆိုသည်မှာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု၏ နယ်ပယ်ကို တိုးချဲ့ခိုင်မာစေခြင်းကို ဆိုလိုပြီး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု လိုအပ်ချက်သည် အရေးပါမှု နည်းသည်ဟု မဆိုလိုပါ။
လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူများသည် ကာလရှည်ကြာ ပြည်တွင်းစစ် သို့မဟုတ် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကြောင့် မိမိတို့နိုင်ငံသို့ ပြန်ရန် ခက်ခဲသဖြင့် ကိုရီးယားတွင် ကာလရှည်ကြာ သို့မဟုတ် အမြဲတမ်း နေထိုင်ရန် ဖြစ်နိုင်ခြေ များသည်။ သို့ရာတွင် လက်ရှိ ဒုက္ခသည်ဥပဒေ သည် အသိအမှတ်ပြုခံရသော ဒုက္ခသည်များသာ ၎င်းတို့၏ ဇနီးခင်ပွန်း သို့မဟုတ် အရွယ်ရောက်ပြီး သားသမီးများကို ကိုရီးယားသို့ ခေါ်ဆောင်လာခွင့်ပြုထားပြီး လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူများအတွက် မိမိတို့နိုင်ငံ သို့မဟုတ် အခြားနိုင်ငံများမှ မိသားစုဝင်များကို ဖိတ်ခေါ်နိုင်သည့် နည်းလမ်း မရှိပါ။
မိသားစုနှင့်အတူ မရှိခြင်းသည် မိသားစုကို ထောက်ပံ့ခြင်း၊ စောင့်ရှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ကူညီခြင်းများ မပြုနိုင်ခြင်းနှင့် အနာဂတ်ကို အတူတကွ စီမံကိန်းဆွဲမရခြင်းတို့ကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်းသည် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော ဘဝတစ်ခု ဖြတ်သန်းရန် ခက်ခဲစေသည်။
နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများက မိသားစုစည်းလုံးမှုကို လူတိုင်း၏ အခြေခံအခွင့်အရေးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသည်။ လူ့အခွင့်အရေး ကမ္ဘာ့ကြေညာစာတမ်း (Universal Declaration of Human Rights) နှင့် အဓိက နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးစာချုပ်များက မိသားစုကို လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အခြေခံယူနစ်အဖြစ် မှတ်ယူပြီး ကာကွယ်ရမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ တောင်ကိုရီးယား ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (ပုဒ်မ 36 ပုဒ်မငယ် 1) ကလည်း မိသားစုဘဝခံစားခွင့်ကို အခြေခံအခွင့်အရေးအဖြစ် အာမခံထားသည်။
လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူများသည် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော ပြည်တွင်းစစ် သို့မဟုတ် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကြောင့် မိမိတို့နိုင်ငံသို့ ပြန်ရန် ခက်ခဲသဖြင့် ကိုရီးယားတွင် ကာလရှည်ကြာ သို့မဟုတ် အမြဲတမ်း နေထိုင်ရန် ဖြစ်နိုင်ခြေ များသည်။ သို့ရာတွင် ဒုက္ခသည်ဥပဒေ ပုဒ်မ 37 (ဒုက္ခသည်များအား ဇနီးခင်ပွန်း သို့မဟုတ် မိသားစုဝင်များကို ကိုရီးယားသို့ ခေါ်ဆောင်လာခွင့်ပြုသည့် ပုဒ်မ) သည် ဒုက္ခသည်များအတွက်သာ သက်ဆိုင်သဖြင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူများသည် မိသားစုနှင့်အတူ နေထိုင်ရာတွင် အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဖြည့်စွက်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့်အညီ ၎င်းတို့ကိုလည်း အသိအမှတ်ပြုခံရသော ဒုက္ခသည်များနှင့် ဆင်တူသော မိသားစုပြန်လည်ပေါင်းစည်းခွင့် ပေးအပ်ခြင်းဖြင့် ကိုရီးယားတွင် တည်ငြိမ်သော ဘဝကို စီမံကိန်းချနိုင်သင့်သည်။
ကိုရီးယားနိုင်ငံ အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်က ကိုရီးယားရှိ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူများသည် တည်ငြိမ်သော ဘဝကို နေထိုင်နိုင်စေရန် တရားရေးဝန်ကြီးသည် ၎င်းတို့အား ဒုက္ခသည်များနှင့် တူညီစွာ ဆက်ဆံရမည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ လူတိုင်းသည် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုမရှိဘဲ မိသားစုဘဝခံစားခွင့် ရှိသင့်ကြောင်းနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းရှိသူများ မိသားစုနှင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းနိုင်စေရန် ဒုက္ခသည်ဥပဒေ ကို ပြင်ဆင်သင့်ကြောင်းကိုလည်း ကော်မရှင်က ဖော်ပြခဲ့သည်။