တောင်ကိုရီးယားသည် ယခင်လတွင် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံရသည်။ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူများနှင့် ဒုက္ခသည်များ၏ အခွင့်အရေးကို အထူးအာရုံစိုက်လျက် အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ ထုတ်ပြန်ချက်နှင့် တောင်ကိုရီးယားက ၎င်း၏ ရွေးကောက်ပွဲလှုပ်ရှားမှုအတွင်း ပေးခဲ့သော ကတိကဝတ်များကို ကြည့်ကြပါစို့။
[ထုတ်ပြန်ချက်]
အစိုးရသည် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီသို့ ယှဉ်ပြိုင်စဉ်အတွင်း ပေးခဲ့သော ကတိကဝတ်များကို အပြည့်အဝ အကောင်အထည်ဖော်ရမည်
1
အောက်တိုဘာလ 9 ရက်တွင် တောင်ကိုရီးယားသည် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံအတွင်း 2025-2027 ကာလအတွက် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံရသည်။ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီသည် ကုလသမဂ္ဂ၏ အဓိကတိုင်ကြီးသုံးရပ်အနက် တစ်ခုဖြစ်သော လူ့အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ပြီး မြှင့်တင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အစိုးရအချင်းချင်းဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအားလုံး၏ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး ပြင်းထန်သော လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသည်
2
လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ရာတွင် အစိုးရသည် ဇွန်လ 28 ရက်တွင် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံသို့ ဆန္ဒအလျောက် ကတိကဝတ်များနှင့် တာဝန်ယူမှုများကို တင်သွင်းခဲ့သည်။ စာမျက်နှာ ခြောက်မျက်နှာပါ ထိုစာတမ်းသည် လူ့အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ပြီး မြှင့်တင်ရန် အစိုးရ၏ ကတိကဝတ်ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းတွင် အမျိုးသမီးအခွင့်အရေး၊ ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေး၊ မသန်စွမ်းသူအခွင့်အရေးနှင့် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူနှင့် ဒုက္ခသည်များ၏ အခွင့်အရေးကဲ့သို့သော နယ်ပယ်များတွင် ပြည်တွင်း လူ့အခွင့်အရေးကို တိုးတက်စေရန် အစီအမံများ ပါဝင်သည်။ အစိုးရသည် ၎င်းတို့ မလက်မှတ်ရေးထိုးရသေးသော နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးစာချုပ်များသို့ ပူးပေါင်းဝင်ရောက်ရန်နှင့် နှောင့်နှေးနေသော စာချုပ်များကို အတည်ပြုရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မည်ဟုလည်း ကတိပြုခဲ့သည်
3
လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ ဆုံးဖြတ်ချက် 60/251 တွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများကို ရွေးကောက်သည့်အခါ (1) လူ့အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ပြီး မြှင့်တင်ရန် ဆန္ဒပြုထားသော နိုင်ငံ၏ ကြိုးပမ်းမှုအတိုင်းအတာနှင့် (2) ထိုရည်ရွယ်ချက်အတွက် ဆန္ဒပြုထားသော နိုင်ငံက ပေးခဲ့သည့် ဆန္ဒအလျောက် ကတိကဝတ်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ဤကတိကဝတ်များအပေါ် အခြေခံ၍ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ၏ အသစ်ရွေးကောက်ခံရသော အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည့် တောင်ကိုရီးယားသည် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းထံ ပေးထားသော ကတိကဝတ်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် တာဝန်ရှိသည်
4
တောင်ကိုရီးယား၏ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ ယှဉ်ပြိုင်မှုအတွက် ပေးခဲ့သော အဓိကကတိကဝတ်များထဲတွင် ဒုက္ခသည်များကို လက်ခံထားသည့် နိုင်ငံများ၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးနှင့် တာဝန်များကို မျှဝေရာတွင် ကူညီရန် တရားဝင်ဖွံ့ဖြိုးရေးအကူအညီ (ODA) ပေးအပ်ခြင်း ပါဝင်သည်
5
၎င်းသည် တောင်ကိုရီးယား၏ လူ့အခွင့်အရေးမူဝါဒများ၏ ဦးတည်ချက်ကို နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းထံ သတ်မှတ်ဖော်ပြပြီး ထိုကတိကဝတ်များကို အမျိုးသားအဆင့်တွင် ဖြည့်ဆည်းရန် ကတိပြုထားသည့် အရေးကြီးသော စာတမ်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အစိုးရသည် ၎င်း၏ အကြောင်းအရာများကို ပြည်တွင်း၌ ထုတ်ဖော်ခြင်း မပြုခဲ့ပါ။ ထို့ပြင် လူ့အခွင့်အရေးမူဝါဒဆိုင်ရာ ကတိကဝတ်များကို ရေးဆွဲစဉ်အတွင်း ပြည်တွင်း လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများ သို့မဟုတ် အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်းအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် မည်သည့်ကြိုးပမ်းမှုမျှ မပြုခဲ့ပါ
6
ထို့ကြောင့် ထိုစာတမ်းသည် တောင်ကိုရီးယားတွင် လူ့အခွင့်အရေးပြဿနာ မရှိသကဲ့သို့ ဖော်ပြထားပြီး လက်တွေ့ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေကို တိုးတက်စေရန် လိုအပ်သည့် ကတိကဝတ်များကို ထည့်သွင်းရန် ပျက်ကွက်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် တောင်ကိုရီးယားသည် ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းကို ဆန္ဒရှိရာအလိုက် ဘာသာပြန်ဆိုပြီး အသုံးချသဖြင့် နှစ်စဉ် ဒုက္ခသည်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုမှုနှုန်းမှာ 1% ခန့်သာ ရှိသည်။ သို့သော် ထိုစာတမ်းသည် ဤအခြေအနေကို ပြောင်းလဲရန် မည်သည့်အစီအစဉ်ကိုမျှ မဖော်ပြထားပါ
7
တောင်ကိုရီးယားသည် လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအနေဖြင့် အခြားအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအား ၎င်းတို့၏ လူ့အခွင့်အရေးကို တိုးတက်စေရန် ယုံကြည်မှုရှိရှိ ဖိတ်ခေါ်နိုင်ရန် ၎င်း၏ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေကို နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးစံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီစေရန် ဦးစွာ တက်ကြွစွာ လုပ်ဆောင်ရမည်။ သို့သော် တောင်ကိုရီးယားအစိုးရသည် နိုင်ငံ၏ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေကို တိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြံပြုချက်များနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အလေးမထားမှု အနည်းငယ်သာ ပြသခဲ့သည်။ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးစံနှုန်းများကို မလေးစားပါက အခြားနိုင်ငံများက ၎င်း၏ အကြံပြုချက်များကို အဘယ်ကြောင့် အလေးအနက်ထားရမည်နည်း။
8
တောင်ကိုရီးယားအစိုးရသည် လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီသို့ ယှဉ်ပြိုင်စဉ်အတွင်း ပေးခဲ့သော ဆန္ဒအလျောက် ကတိကဝတ်များကို ဘာသာပြန်ဆိုပြီး လူသိရှင်ကြား မျှဝေရန်နှင့် ထိုကတိကဝတ်များကို အပြည့်အဝ လိုက်နာကြောင်း သေချာစေရန် ကျွန်ုပ်တို့ တောင်းဆိုပါသည်။ ထို့ပြင် အစိုးရသည် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကတိကဝတ်များကို ရေးဆွဲခြင်း၊ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း၊ တိုးတက်မှုကို စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် ရလဒ်များကို အကဲဖြတ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်း ပါဝင်ခွင့်ရရှိစေရန် သေချာစေရမည်။ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ၏ အသစ်ရွေးကောက်ခံရသော အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြံပြုချက်များနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို လေးစားရန်နှင့် ပြည်တွင်း လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေကို တက်ကြွစွာ တိုးတက်စေရန် ကတိကဝတ်ကို ပြသရန် အစိုးရအား ကျွန်ုပ်တို့ တိုက်တွန်းပါသည်
2024. 11. 28. ဤထုတ်ပြန်ချက်ကို တောင်ကိုရီးယားရှိ အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်းအဖွဲ့အစည်းများနှင့် တစ်ဦးချင်းများက ထောက်ခံအတည်ပြုခဲ့သည်
D. ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူနှင့် ဒုက္ခသည်များ၏ အခွင့်အရေး
24
ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံသည် 2000 ပြည့်နှစ်တွင် UNHCR သို့ ပူးပေါင်းဝင်ရောက်ခဲ့သည်မှစ၍ ဒုက္ခသည်များအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုများတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်။ 2016 ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) ၏ “နှစ်စဉ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း 20 ထက်ပိုမို ပံ့ပိုးပေးသည့် အလှူရှင်များ၏ အလွတ်သဘော အုပ်စုဖြစ်သော” Twenty Million Club သို့ ပူးပေါင်းဝင်ရောက်ခဲ့သည်
ထို့ပြင် နိုင်ငံတကာရွှေ့ပြောင်းအခြေချရေးအဖွဲ့ (IOM) နှင့် နီးကပ်သော မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးဖြင့် ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံသည် 113 ကြိမ်မြောက် ညီလာခံ (2022) မှစ၍ IOM ကောင်စီဘူရို၌ လေးနှစ်ကြာ အလှည့်ကျအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး IOM ၏ အာရှ-ပစိဖိတ်အုပ်စုအတွင်း ညှိနှိုင်းရေးအခန်းကဏ္ဍကို ယူခဲ့သည်
25
ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဒုက္ခသည်ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရာတွင် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးနှင့် တာဝန်များကို မျှဝေရန် ကြိုးပမ်းမှုအဖြစ် 2015 ခုနှစ်တွင် နှစ်စဉ် ဒုက္ခသည် 30 ဦး အများဆုံးဖြင့် ၎င်း၏ ဒုက္ခသည်ပြန်လည်နေရာချထားရေး စမ်းသပ်အစီအစဉ်ကို စတင်ခဲ့ပြီး 2017 ခုနှစ်တွင် အများဆုံးအရေအတွက်ကို 60 သို့ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်
ထို့အပြင် ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံသည် 2023-2027 ကာလအတွက် စတုတ္ထမြောက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှုမူဝါဒ အခြေခံအစီအစဉ်နှင့် စတုတ္ထမြောက် ယဉ်ကျေးမှုစုံလင်သော မိသားစုမူဝါဒ အခြေခံအစီအစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်နေသည်
26
2018 ခုနှစ်တွင် ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကွန်ပက် (Global Compact on Refugees) သို့ ပူးပေါင်းဝင်ရောက်ပြီးနောက် ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံသည် 2019 ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဒုက္ခသည်ဖိုရမ်၌ ပေးခဲ့သော ကတိကဝတ်များကို သစ္စာရှိစွာ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ပြီး ဒုတိယဖိုရမ်တွင် ကတိကဝတ်အသစ်များကို ကြေညာခဲ့သည်။
ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံသည် UNHCR အား အရေးပေါ်အခြေအနေများကို ထိရောက်စွာ တုံ့ပြန်နိုင်ရန်နှင့် လျစ်လျူရှုခံထားရသော ဒုက္ခသည်အကျပ်အတည်းများကို ဆက်လက်ပံ့ပိုးနိုင်ရန် ၎င်း၏ ရည်ညွှန်းချက်မပါသော (non-earmarked) ပံ့ပိုးမှုများကို တိုးမြှင့်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံသည် ၎င်း၏ ရည်ညွှန်းချက်မပါသော ရန်ပုံငွေကို 2023 ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း 3.8 မှ 2024 ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း 18 သို့ လေးဆကျော် နှစ်ဆတိုးမြှင့်ခဲ့ပြီး UNHCR သို့ နှစ်စဉ်ပေးသော လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးမှုများ၏ အနည်းဆုံး 30 ရာခိုင်နှုန်းကို ရည်ညွှန်းချက်မပါဘဲ ပေးရန် သို့မဟုတ် ပျော့ပျောင်းသော ရန်ပုံငွေ၏ အနည်းဆုံး 50 ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်စေရန် ရည်မှန်းချက်ထားမည်။
ထို့အပြင် ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံသည် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးနှင့် တာဝန်များကို မျှဝေရန် ဒုက္ခသည်များကို လက်ခံထားသည့် နိုင်ငံများသို့ တရားဝင်ဖွံ့ဖြိုးရေးအကူအညီ (ODA) ကို ဆက်လက်ပေးအပ်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံသည် ဒုက္ခသည်များကို ပံ့ပိုးသည့် ၎င်း၏ နှစ်ပေါင်းများစွာ စီမံကိန်းများတွင် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်း၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးတို့ကို ချိတ်ဆက်သည့် ချဉ်းကပ်မှုကိုလည်း မြှင့်တင်သွားမည်ဖြစ်သည်
ရှည်လျားစွာ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော ဒုက္ခသည်အကျပ်အတည်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် ကူညီရန်
27
ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံသည် 2022 ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး နိုင်ငံတကာ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှု ပြန်လည်သုံးသပ်ရေးဖိုရမ်၌ ကြေညာခဲ့သည့် လုံခြုံပြီး စနစ်တကျ ပုံမှန်ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှုဆိုင်ရာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကွန်ပက်ဆိုင်ရာ ၎င်း၏ ကတိကဝတ်များကို အကောင်အထည်ဖော်နေသည်။