«گزیدهای از توصیهٔ کمیسیون»
توصیهٔ کمیسیون ملی حقوق بشر کره که این بار منتشر شد (20진정0685301 و موارد دیگر) از شکایتهای بسیاری از سازمانها و افراد آغاز شد که میگفتند برنامههای کمک اضطراری برای کودکان، که دولت در سال ۲۰۲۰ اعلام کرده بود، به دلیل کنار گذاشتن کودکان مهاجر تبعیضآمیز است. کودکان دارای تابعیت خارجی از سیاستهای پرداخت کمک اضطراری بلایا به کودکان پیشدبستانی و کودکان در سن مدرسه، که وزارت بهداشت و رفاه و وزارت آموزش اعلام کرده بودند، کنار گذاشته شده بودند. گفته میشود که نهتنها شبکهٔ ما، بلکه بسیاری از معلمانی که در عمل و هنگام آموزش کودکان اثرات ضدتربیتی این سیاست تبعیضآمیز را از نزدیک دیده بودند نیز با درخواست تغییر سیاست به کمیسیون شکایت کردند. در برابر اعتراضهای پیاپی، وزارت آموزش سیاست خود را تغییر داد و تصمیم گرفت «کمکهزینهٔ پشتیبانی از آموزش از راه دور» را به کودکان دارای تابعیت خارجی نیز بپردازد، اما وزارت بهداشت و رفاه همچنان بسیاری از کودکان مهاجر را از دریافت کمک «برنامهٔ ویژهٔ حمایت از نگهداری کودکان» محروم کرد و در نتیجه کودکان مهاجر پیشدبستانی نتوانستند این کمک را دریافت کنند.
تصویر دولتی که در برابر فاجعهای «یکسان برای همه» بر «وظیفهٔ همگانی» تأکید میکند، اما مهاجران در بحران را از دریافت کمکها کنار میگذارد، برای ما آشناست. تاکنون مهاجران از سیاستهایی مانند «توزیع ماسک» و «کمکهای بلایا» کنار گذاشته شدهاند و سیاستهایی را نیز تجربه کردهاند که بیهیچ پشتوانهای تبعیض را تشدید میکند، مانند «آزمایش کووید-۱۹ برای همهٔ کارگران مهاجر». برنامهٔ ویژهٔ حمایت از نگهداری کودکان نیز این بار تفاوتی نداشت. این برنامه در حالی که ادعا میکرد برای کاهش بار اقتصادی خانوادههای دارای فرزند بهسرعت کمک پرداخت میکند، کودکان دارای تابعیت خارجی را که بیتردید بار اقتصادیشان به دلیل کووید-۱۹ سنگینتر شده بود، عمدتاً از دریافت کمک کنار گذاشت.
خانوادههای کودکان مهاجر نیز در شرایط بحران با خلأ حمایتی روبهرو میشوند و این کودکان دورهای مهم برای پیشرفت تحصیلی را میگذرانند؛ از این نظر وضعیت آنان با وضعیت کودکان دارای تابعیت کره تفاوتی ندارد. بلکه اگر در نظر بگیریم که بسیاری از والدین مهاجر شبکهٔ امنیت اجتماعی گستردهای ندارند، کارگران تولیدیاند که امکان دورکاری ندارند و به زبان کرهای مسلط نیستند و از این رو حمایت فعال از کلاسهای آنلاین برایشان دشوار است، آسیب ناشی از خلأ آموزشی کووید-۱۹ ممکن است برای کودکان مهاجر حتی ویرانگرتر باشد. افزون بر این، سیاست دولت با اجرای اقدامی تبعیضآمیز، بر کودکان مهاجری که تازه شکلدادن به هویت خود را آغاز کردهاند داغ «گروهی که نمیتواند بهطور برابر از حمایت آموزشی برخوردار شود» زد و از این رو حتی ضدتربیتی است.
اما حقوق بینالملل بشر، از جمله اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر، میثاق بینالمللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و کنوانسیون حقوق کودک، مقرر میدارد که فرصت آموزش باید بهطور برابر در اختیار همهٔ کودکان قرار گیرد، و قانون رفاه کودک کره نیز دولت را موظف میکند که رفاه همهٔ کودکان را بدون توجه به تابعیت تضمین کند. آسیبهای ناشی از کووید-۱۹ به همهٔ کودکان و خانوادهها در کره وارد میشود و کودکان مهاجر و خانوادههایشان نیز وظایف و مسئولیتهای ناشی از اقدامات مقابله با بحران، مانند فاصلهگذاری اجتماعی، را به همان اندازه بر دوش میکشند؛ بنابراین کنار گذاشتن آنان از حمایتهایی که برای کاهش این آسیبها در نظر گرفته شده، تبعیضی خودسرانه است. امیدواریم دولت این توصیهٔ کمیسیون را بیدرنگ بپذیرد و حمایت از نگهداری کودکان را که کودکان مهاجر پیشدبستانی و خانوادههایشان بهشدت به آن نیاز دارند، فراهم کند.
از سوی دیگر، این تصمیم کمیسیون ملی حقوق بشر کره از این جهت مثبت است که وضعیت آسیبپذیر کودکان مهاجر و خانوادههایشان را بهتفصیل بررسی کرد و اصلاح سیاست دولت در پرداخت کمکهای بلایا را توصیه کرد، اما از این جهت جای تأسف دارد که تا آنجا پیش نرفت که حکم کند سیاست عدم پرداخت کمک بلایا به «کودکان دارای تابعیت خارجی» به خودی خود تبعیضآمیز است و حقوق بنیادین کودکان، از جمله حق آموزش، را نقض میکند. کمیسیون در گذشته نیز در مورد کمکهای تبعیضآمیز بلایا از سوی دولتهای محلی توصیههای اصلاحی همهجانبه صادر کرده بود، اما در داوری دربارهٔ سیاست غیرهمگانی دولت در پرداخت کمکهای بلایا رویکردی منفعلانه نشان داد. امیدواریم کمیسیون ملی حقوق بشر کره در آینده با جدیت بیشتری برای حقوق بشر مهاجران و تضمین حقوق کودکان مهاجر صدای خود را بلند کند.