“ကော်မရှင်၏ အကြံပြုချက်မှ ကောက်နုတ်ချက်”
ယခုတစ်ကြိမ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ကိုရီးယားအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်၏ အကြံပြုချက် (20진정0685301 နှင့် အခြားအမှုများ) သည် ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် အစိုးရက ကြေညာခဲ့သော ကလေးများအတွက် အရေးပေါ်ထောက်ပံ့ငွေ အစီအစဉ်များသည် ရွှေ့ပြောင်းကလေးများကို ဖယ်ထုတ်ထားသောကြောင့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုဖြစ်သည်ဟု အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်များစွာက တိုင်ကြားခဲ့ခြင်းမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကျန်းမာရေးနှင့်လူမှုဖူလုံရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနတို့က ကြေညာခဲ့သော မူကြိုအရွယ်ကလေးများနှင့် ကျောင်းနေအရွယ်ကလေးများအတွက် အရေးပေါ်ဘေးအန္တရာယ်ထောက်ပံ့ငွေ ပေးအပ်ရေးမူဝါဒမှ နိုင်ငံခြားနိုင်ငံသားကလေးများကို ဖယ်ထုတ်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ကွန်ရက်သာမက လက်တွေ့နယ်ပယ်တွင် ကလေးများကို သင်ကြားပေးရင်း ခွဲခြားဆက်ဆံသော မူဝါဒ၏ ပညာရေးနှင့်ဆန့်ကျင်သော အကျိုးဆက်များကို ကိုယ်တိုင်တွေ့မြင်ခဲ့ရသည့် ဆရာ၊ ဆရာမများစွာကလည်း မူဝါဒပြောင်းလဲပေးရန် တောင်းဆိုလျက် ကော်မရှင်ထံ တိုင်ကြားခဲ့ကြသည်ဟု သိရသည်။ ဆက်တိုက်ကန့်ကွက်မှုများကြောင့် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် မူဝါဒကို ပြောင်းလဲပြီး နိုင်ငံခြားနိုင်ငံသားကလေးများကိုလည်း ‘အဝေးသင်ပညာရေးထောက်ပံ့ငွေ’ ပေးမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သော်လည်း ကျန်းမာရေးနှင့်လူမှုဖူလုံရေးဝန်ကြီးဌာနကမူ ‘အထူးကလေးစောင့်ရှောက်မှုထောက်ပံ့ရေးအစီအစဉ်’ အရ ထောက်ပံ့ငွေရရှိသူများထဲမှ ရွှေ့ပြောင်းကလေးအများအပြားကို ဆက်လက်ဖယ်ထုတ်ထားသဖြင့် မူကြိုအရွယ် ရွှေ့ပြောင်းကလေးများသည် ထောက်ပံ့ငွေကို မရရှိနိုင်ခဲ့ကြပေ။
‘လူတိုင်းအတွက် တန်းတူဖြစ်သော’ ဘေးအန္တရာယ်ရှေ့မှောက်တွင် ‘လူတိုင်း၏တာဝန်’ ကို အလေးပေးပြောဆိုပြီး ထောက်ပံ့ငွေရရှိသူများထဲမှမူ အကျပ်အတည်းကြုံနေရသော ရွှေ့ပြောင်းသူများကို ဖယ်ထုတ်သည့် အစိုးရ၏ပုံရိပ်မှာ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ရင်းနှီးပြီးသားဖြစ်သည်။ ယခင်က ရွှေ့ပြောင်းသူများသည် ‘နှာခေါင်းစည်း ဖြန့်ဝေရေး’၊ ‘ဘေးအန္တရာယ်ထောက်ပံ့ငွေ’ စသည့် မူဝါဒများမှ ဖယ်ထုတ်ခံခဲ့ရသည့်အပြင် ‘ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအားလုံး ကိုဗစ်စစ်ဆေးရေး’ ကဲ့သို့ အခြေအမြစ်မရှိဘဲ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကို ပိုမိုအားကောင်းစေသော မူဝါဒများကိုလည်း ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ယခု အထူးကလေးစောင့်ရှောက်မှုထောက်ပံ့ရေးအစီအစဉ်လည်း ထိုနည်းတူပင်ဖြစ်သည်။ ကလေးပြုစုပျိုးထောင်နေသော မိသားစုများ၏ စီးပွားရေးဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို လျှော့ချရန် ထောက်ပံ့ငွေကို အမြန်ပေးအပ်မည်ဟု ဆိုသော်လည်း ကိုဗစ်-၁၉ ကြောင့် စီးပွားရေးဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ပိုမိုလေးလံလာခဲ့မည်ဖြစ်သော နိုင်ငံခြားနိုင်ငံသားကလေးများကိုမူ ထောက်ပံ့ငွေရရှိသူများထဲမှ အများအားဖြင့် ဖယ်ထုတ်ခဲ့သည်။
ရွှေ့ပြောင်းကလေးများ၏ မိသားစုများသည်လည်း ဘေးအန္တရာယ်ကာလတွင် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု ကွက်လပ်များ ကြုံတွေ့ရပြီး ကလေးများသည်လည်း ပညာရေးအောင်မြင်မှုအတွက် အရေးကြီးသော ကာလကို ဖြတ်သန်းနေကြသဖြင့် ယင်းအချက်တွင် ၎င်းတို့၏အခြေအနေသည် ကိုရီးယားနိုင်ငံသားကလေးများ၏ အခြေအနေနှင့် မခြားနားပေ။ အမှန်စင်စစ် ရွှေ့ပြောင်းမိဘအများအပြားသည် လူမှုဖူလုံရေးကွန်ရက် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မရှိကြခြင်း၊ အိမ်မှအလုပ်လုပ်၍မရသော ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ အလုပ်သမားများဖြစ်ကြခြင်းနှင့် ကိုရီးယားဘာသာစကား မကျွမ်းကျင်သဖြင့် အွန်လိုင်းသင်ကြားမှုကို တက်ကြွစွာ ပံ့ပိုးပေးရန် ခက်ခဲခြင်းတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားလျှင် ကိုဗစ်-၁၉ ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပညာရေးကွက်လပ်၏ ထိခိုက်မှုသည် ရွှေ့ပြောင်းကလေးများအတွက် ပို၍ပင် ပြင်းထန်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် ခွဲခြားဆက်ဆံသော မူဝါဒကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းဖြင့် မိမိကိုယ်ကိုယ် ပုံဖော်စ ပြုနေပြီဖြစ်သော ရွှေ့ပြောင်းကလေးများအပေါ် ‘ပညာရေးထောက်ပံ့မှုကို တန်းတူမရရှိနိုင်သော အုပ်စု’ ဟူသော အမည်းစက်ကို ရိုက်နှိပ်လိုက်သည့် အစိုးရ၏မူဝါဒသည် ပညာရေးနှင့် ဆန့်ကျင်သည်ပင် ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် ကမ္ဘာ့လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာ သဘောတူစာချုပ်နှင့် ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ ကွန်ဗင်းရှင်း စသည့် နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေက ပညာသင်ကြားခွင့်ကို ကလေးအားလုံးအား တန်းတူပေးအပ်ရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားပြီး ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ ကလေးသူငယ်ဖူလုံရေးဥပဒေကလည်း နိုင်ငံသားမခွဲခြားဘဲ ကလေးအားလုံး၏ သက်သာချောင်ချိရေးကို အာမခံရမည့် တာဝန်ကို နိုင်ငံတော်အား ပေးအပ်ထားသည်။ ကိုဗစ်-၁၉ ကြောင့် ထိခိုက်မှုများသည် ကိုရီးယားရှိ ကလေးများနှင့် မိသားစုအားလုံးအပေါ် ဖြစ်ပေါ်နေပြီး လူမှုရေးအကွာအဝေးထိန်းခြင်း စသည့် ဘေးအန္တရာယ်တုံ့ပြန်ရေး အစီအမံများနှင့်အတူ ပါလာသော တာဝန်နှင့်ဝတ္တရားများကို ရွှေ့ပြောင်းကလေးများနှင့် ၎င်းတို့၏မိသားစုများကလည်း တန်းတူထမ်းဆောင်နေကြသော်လည်း ထိခိုက်မှုလျှော့ချရေး ထောက်ပံ့မှုမှ ၎င်းတို့ကို ဖယ်ထုတ်ခြင်းသည် စိတ်ထင်သလို ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ဖြစ်သည်။ အစိုးရအနေဖြင့် ယခု ကော်မရှင်၏ အကြံပြုချက်ကို ချက်ချင်းလက်ခံပြီး မူကြိုအရွယ် ရွှေ့ပြောင်းကလေးများနှင့် ၎င်းတို့၏မိသားစုများ အလွန်လိုအပ်နေသော ကလေးစောင့်ရှောက်မှု ထောက်ပံ့ပေးရေးကို ဆောင်ရွက်ရန် မျှော်လင့်ပါသည်။
တစ်ဖက်တွင်မူ ယခု ကိုရီးယားအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ရွှေ့ပြောင်းကလေးများနှင့် ၎င်းတို့၏မိသားစုများ ကြုံတွေ့နေရသော ထိခိုက်လွယ်သည့် အခြေအနေကို အသေးစိတ် ထောက်ပြပြီး အစိုးရ၏ ဘေးအန္တရာယ်ထောက်ပံ့ငွေ ပေးအပ်ရေးမူဝါဒကို ပြင်ဆင်ရန် အကြံပြုခဲ့သည့်အချက်တွင် အပြုသဘောဆောင်သော်လည်း “နိုင်ငံခြားနိုင်ငံသားကလေးများ” ကို ဘေးအန္တရာယ်ထောက်ပံ့ငွေ မပေးသည့်မူဝါဒသည် ၎င်းကိုယ်တိုင်ပင် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုဖြစ်ပြီး ပညာသင်ကြားခွင့် အပါအဝင် ကလေးများ၏ အခြေခံအခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်သည်အထိ မရောက်ရှိခဲ့သည့်အချက်တွင် နှမြောဖွယ်ဖြစ်သည်။ ယခင်ကလည်း ကော်မရှင်သည် ဒေသန္တရအစိုးရများ၏ ခွဲခြားဆက်ဆံသော ဘေးအန္တရာယ်ထောက်ပံ့ငွေများနှင့်ပတ်သက်၍ ပြည့်စုံသော ပြင်ဆင်ရေးအကြံပြုချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း အစိုးရ၏ လူတိုင်းမပါဝင်သော ဘေးအန္တရာယ်ထောက်ပံ့ငွေမူဝါဒကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင်မူ တွန့်ဆုတ်သောသဘောထားကို ပြသခဲ့သည်။ နောင်တွင် ကိုရီးယားအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်သည် ရွှေ့ပြောင်းသူများ၏ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ရွှေ့ပြောင်းကလေးများ၏ အခွင့်အရေးများ အာမခံရေးအတွက် ပိုမိုတက်ကြွစွာ အသံထုတ်ပေးလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ပါသည်။